Zwolnienie lekarskie w okresie wypowiedzenia nie przedłuża ani nie anuluje wypowiedzenia. Umowa o pracę rozwiązuje się w terminie wskazanym w wypowiedzeniu, nawet gdy L4 trwa do tego dnia lub dłużej. Pracownik zachowuje jednak prawo do świadczeń chorobowych na zasadach ogólnych.
L4 przed wypowiedzeniem a L4 po wypowiedzeniu
Decydujące znaczenie ma kolejność zdarzeń. Wypowiedzenie staje się skuteczne, gdy zostanie doręczone drugiej stronie w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią. Późniejsze zachorowanie nie zatrzymuje biegu okresu wypowiedzenia i nie cofa złożonego oświadczenia.
| Scenariusz | Wpływ na bieg wypowiedzenia | Ochrona przed zwolnieniem |
|---|---|---|
| L4 rozpoczęło się przed wręczeniem wypowiedzenia przez pracodawcę | Nie ma jeszcze wypowiedzenia, którego bieg mógłby się rozpocząć | Co do zasady działa ochrona z art. 41 Kodeksu pracy |
| Wypowiedzenie doręczono przed rozpoczęciem L4 | Okres wypowiedzenia biegnie bez zmian i kończy się w ustalonym terminie | Art. 41 Kodeksu pracy nie działa wstecz i nie unieważnia wypowiedzenia |
Art. 41 Kodeksu pracy chroni pracownika przed wręczeniem wypowiedzenia w czasie usprawiedliwionej nieobecności, w tym choroby. Nie oznacza to jednak, że każde L4 rozpoczęte po doręczeniu wypowiedzenia zmieni datę rozwiązania umowy. Pracownik może więc przebywać na zwolnieniu przez cały pozostały okres zatrudnienia, ale umowa zakończy się zgodnie z wcześniejszym wypowiedzeniem.
Jakie świadczenia przysługują na wypowiedzeniu?
Okres wypowiedzenia jest nadal czasem zatrudnienia. Jeżeli lekarz stwierdzi czasową niezdolność do pracy, pracownik może korzystać z L4 tak jak przed złożeniem wypowiedzenia. Zwolnienie nie jest urlopem, lecz usprawiedliwioną nieobecnością związaną ze stanem zdrowia i podlega zasadom kontroli.
Za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, a w przypadku pracownika po ukończeniu 50. roku życia za pierwsze 14 dni, przysługuje wynagrodzenie chorobowe finansowane na zasadach określonych w Kodeksie pracy. Po wykorzystaniu tego limitu pracownik nabywa prawo do zasiłku chorobowego. Wysokość świadczenia zależy od rodzaju niezdolności do pracy i podstawy wymiaru, dlatego nie zawsze wynosi tyle samo.
Jeżeli choroba trwa po rozwiązaniu umowy, dalsza wypłata może przejść na ZUS. Zwykle trzeba wtedy spełnić warunki dotyczące ciągłości niezdolności do pracy oraz terminu jej powstania. Przy chorobie rozpoczętej w czasie zatrudnienia znaczenie ma przede wszystkim to, czy zwolnienie trwa bez przerwy po ustaniu ubezpieczenia. Gdy niezdolność zaczyna się dopiero po zakończeniu umowy, przepisy wymagają między innymi co najmniej 30 dni nieprzerwanej choroby i odpowiednio krótkiego odstępu od ustania ubezpieczenia.
Po ustaniu zatrudnienia były pracownik powinien przekazać do ZUS dokumenty potrzebne do rozpatrzenia prawa do zasiłku. Najczęściej są to:
- ZAS-53 – wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego
- Z-10 – oświadczenie dotyczące okoliczności po ustaniu zatrudnienia
- Z-3 – zaświadczenie płatnika składek wystawiane przez pracodawcę
- e-ZLA obejmujące okres niezdolności do pracy po zakończeniu umowy
Po ustaniu zatrudnienia obowiązują odrębne limity i wyjątki, dlatego w sprawie konkretnej dokumentacji należy sprawdzić wymagania ZUS. Sam fakt posiadania L4 nie oznacza automatycznie prawa do wypłaty po rozwiązaniu umowy.
Kontrola L4 i możliwe konsekwencje
Pracodawca oraz ZUS mogą kontrolować, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z jego celem. Dotyczy to także osoby, która otrzymała wypowiedzenie. Pracownik powinien stosować się do zaleceń lekarza, powstrzymać się od pracy zarobkowej i przestrzegać zasad wskazanych przy e-ZLA.
Naruszenie tych zasad może spowodować utratę prawa do wynagrodzenia chorobowego albo zasiłku za kontrolowany okres. Jeżeli zachowanie pracownika zostanie ocenione jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, możliwe jest również rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 Kodeksu pracy. L4 nie stanowi ochrony przed dyscyplinarnym rozwiązaniem umowy.
Ochrona z art. 41 Kodeksu pracy ma także wyjątki. W określonych sytuacjach pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z powodu długotrwałej niezdolności do pracy, zgodnie z art. 53 Kodeksu pracy. Ochrona jest ograniczona również w razie ogłoszenia upadłości albo likwidacji pracodawcy. Ocena, czy spełnione zostały warunki takiego rozwiązania, zależy od rodzaju umowy, stażu i okresu pobierania świadczeń.
Najczęstsze pytania
- Czy mogę sam złożyć wypowiedzenie na L4? Tak. Ochrona z art. 41 Kodeksu pracy ogranicza działania pracodawcy, ale nie odbiera pracownikowi prawa do złożenia wypowiedzenia. Oświadczenie powinno zostać przekazane w sposób pozwalający pracodawcy zapoznać się z jego treścią.
- Czy L4 przedłuża umowę na czas określony? Nie. Umowa zawarta na czas określony kończy się w ustalonym dniu, nawet jeśli pracownik nadal jest niezdolny do pracy. Po spełnieniu warunków może jednak zachować prawo do zasiłku z ZUS.
- Co dzieje się z urlopem podczas L4? Choroba przerywa rozpoczęty urlop wypoczynkowy. Pracodawca nie może udzielić urlopu osobie, która już jest niezdolna do pracy. Niewykorzystane dni mogą zostać rozliczone w naturze albo jako ekwiwalent przy zakończeniu zatrudnienia.
- Czy można być na L4 do ostatniego dnia umowy? Tak, jeżeli stan zdrowia rzeczywiście uzasadnia niezdolność do pracy. Zwolnienie nie przesuwa jednak daty rozwiązania umowy.
Najważniejsza zasada jest prosta: liczy się moment doręczenia wypowiedzenia. L4 rozpoczęte później usprawiedliwia nieobecność i może dawać prawo do świadczeń, ale nie zatrzymuje biegu okresu wypowiedzenia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu z pracodawcą, problemów z wypłatą świadczeń lub wątpliwości dotyczących art. 41, 52 albo 53 Kodeksu pracy warto skonsultować się z prawnikiem lub właściwą jednostką ZUS.
