L4 nie wydłuża okresu wypowiedzenia. Chroni natomiast pracownika przed otrzymaniem wypowiedzenia, jeżeli zwolnienie lekarskie rozpoczęło się wcześniej i trwa usprawiedliwiona nieobecność. Gdy pracodawca wręczył wypowiedzenie przed rozpoczęciem L4, umowa rozwiąże się w terminie wskazanym w wypowiedzeniu.
L4 a wypowiedzenie – która sytuacja ma znaczenie?
Podstawą ochrony jest art. 41 Kodeksu pracy. Pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika, w tym podczas choroby. Ochrona działa jednak tylko na przyszłość. Nie cofa wypowiedzenia, które zostało skutecznie złożone wcześniej.
Dlatego najważniejszy jest moment rozpoczęcia L4 i moment doręczenia wypowiedzenia. Samo zwolnienie lekarskie nie zatrzymuje biegu wypowiedzenia, nie unieważnia go i nie powoduje automatycznego przedłużenia zatrudnienia.
| Scenariusz | Ochrona przed wypowiedzeniem | Wpływ na okres wypowiedzenia |
|---|---|---|
| L4 rozpoczęło się przed doręczeniem wypowiedzenia | Co do zasady pracodawca nie może wręczyć wypowiedzenia, o ile nie upłynął okres ochronny | Nie rozpoczął się, ponieważ wypowiedzenie nie powinno zostać skutecznie złożone |
| Wypowiedzenie doręczono przed rozpoczęciem L4 | L4 nie chroni przed wcześniej złożonym wypowiedzeniem | Choroba nie zatrzymuje ani nie wydłuża biegu wypowiedzenia |
| Pracownik sam składa wypowiedzenie podczas L4 | Art. 41 KP ogranicza działania pracodawcy, nie pracownika | Okres wypowiedzenia biegnie zgodnie z ogólnymi zasadami |
Przykładowo, jeśli pracownik otrzymał wypowiedzenie 1 marca, a L4 rozpoczął 2 marca, choroba nie wpłynie na ustalony termin rozwiązania umowy. Jeżeli natomiast pracownik przebywał na L4 już w dniu, w którym pracodawca próbował wręczyć mu wypowiedzenie, zastosowanie może mieć ochrona z art. 41 KP.
Czy można przebywać na L4 przez cały okres wypowiedzenia?
Tak, jeżeli stan zdrowia rzeczywiście uzasadnia niezdolność do pracy. Do ostatniego dnia zatrudnienia pracownik pozostaje objęty ubezpieczeniem chorobowym i zachowuje prawo do świadczeń na zasadach ogólnych. L4 może więc obejmować cały okres wypowiedzenia, ale nie przesuwa daty rozwiązania umowy.
W okresie wypowiedzenia pracownik powinien postępować zgodnie z zaleceniami lekarza i prawidłowo wykorzystywać zwolnienie. Najważniejsze zasady są następujące:
- Przekaż informację o niezdolności do pracy zgodnie z obowiązującymi zasadami, a dokumentację kieruj do właściwego płatnika świadczenia.
- Za pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym, a po ukończeniu 50. roku życia za pierwsze 14 dni, przysługuje wynagrodzenie chorobowe finansowane na zasadach określonych w przepisach.
- Po wykorzystaniu tego limitu przysługuje zasiłek chorobowy, wypłacany przez pracodawcę albo ZUS, zależnie od tego, kto jest płatnikiem zasiłków.
- Stosuj się do wskazań lekarskich, ponieważ pracodawca i ZUS mogą kontrolować prawidłowość wykorzystywania zwolnienia.
- W ostatnim dniu wypowiedzenia umowa rozwiązuje się niezależnie od tego, czy L4 nadal trwa.
Ochrona przed zwykłym wypowiedzeniem nie oznacza ochrony przed każdym sposobem zakończenia umowy. W szczególnych przypadkach pracodawca może zastosować rozwiązanie bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 KP, gdy choroba trwa dłużej niż okresy wskazane w przepisach. Znaczenie ma między innymi staż u danego pracodawcy, pobieranie wynagrodzenia i zasiłku chorobowego oraz ewentualne świadczenie rehabilitacyjne.
Co dzieje się z zasiłkiem po zakończeniu umowy?
Ustanie zatrudnienia nie zawsze kończy prawo do świadczenia chorobowego. Jeżeli niezdolność do pracy trwa po rozwiązaniu umowy, dalsze rozliczenie przejmuje co do zasady ZUS. Trzeba jednak spełnić warunki wynikające z ustawy zasiłkowej.
Przy chorobie rozpoczętej po ustaniu zatrudnienia istotne są między innymi następujące warunki:
- 30 dni nieprzerwanej niezdolności do pracy – choroba musi trwać bez przerwy przez wymagany okres.
- 14 dni od ustania ubezpieczenia – niezdolność powinna powstać nie później niż w tym terminie.
- 3 miesiące przy chorobie zakaźnej – w szczególnych przypadkach termin na powstanie niezdolności jest dłuższy.
- 91 dni po ustaniu zatrudnienia – co do zasady przez taki maksymalny okres można pobierać zasiłek po zakończeniu umowy.
Limit 91 dni po ustaniu zatrudnienia nie zastępuje ogólnego okresu zasiłkowego. W określonych sytuacjach, między innymi przy ciąży lub gruźlicy, obowiązują szczególne reguły. Gdy L4 rozpoczęło się jeszcze w trakcie zatrudnienia i trwa bez przerwy po rozwiązaniu umowy, sytuację ocenia się na podstawie właściwych przepisów ustawy zasiłkowej, z uwzględnieniem całego okresu pobierania świadczeń.
Kiedy L4 nie chroni przed rozwiązaniem umowy?
Ochrona z art. 41 KP nie ma charakteru absolutnego. Poza rozwiązaniem umowy z powodu długotrwałej choroby przewidzianym w art. 53 KP znaczenie mogą mieć także szczególne sytuacje organizacyjne i sposób zachowania pracownika.
- Przy ogłoszeniu upadłości lub likwidacji pracodawcy ochrona przed wypowiedzeniem może zostać wyłączona.
- Umowa może rozwiązać się z upływem czasu, na jaki została zawarta, nawet jeśli pracownik nadal przebywa na L4.
- Pracownik może sam złożyć wypowiedzenie podczas choroby, ponieważ zakaz z art. 41 KP dotyczy wypowiedzenia przez pracodawcę.
- Pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia w razie spełnienia przesłanek z art. 52 KP albo art. 53 KP.
Nadużywanie L4 a dyscyplinarne zwolnienie
L4 nie jest immunitetem przed odpowiedzialnością pracowniczą. Jeżeli pracownik wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z jego celem, wykonuje inną pracę zarobkową albo podejmuje aktywności sprzeczne z zaleceniami lekarskimi, może utracić prawo do świadczeń za cały kontrolowany okres. W poważnych przypadkach takie zachowanie może zostać uznane za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.
Wtedy możliwa jest dyscyplinarka na podstawie art. 52 KP, także w okresie wypowiedzenia i podczas trwania L4. Pracodawca powinien jednak opierać decyzję na ustalonych okolicznościach, a nie na samym fakcie choroby. Kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia może prowadzić pracodawca uprawniony do wypłaty świadczeń, a także ZUS.
Najważniejsza zasada jest prosta: L4 może usprawiedliwiać nieobecność i zapewniać prawo do świadczeń, ale nie przedłuża umowy. O tym, czy pracownik korzysta z ochrony przed wypowiedzeniem, decyduje przede wszystkim kolejność zdarzeń.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi wiążącej porady prawnej. Ocena konkretnej sytuacji może zależeć od rodzaju umowy, dat doręczenia dokumentów, długości niezdolności do pracy oraz przyczyny rozwiązania stosunku pracy. W razie sporu warto skonsultować sprawę z prawnikiem lub Państwową Inspekcją Pracy.
