Tak. Po złożeniu wypowiedzenia możesz skorzystać ze zwolnienia lekarskiego, jeżeli rzeczywiście jesteś niezdolna do pracy i lekarz wystawi e-ZLA. Do dnia rozwiązania umowy nadal pozostajesz pracownicą, więc L4 usprawiedliwia nieobecność na takich samych zasadach jak wcześniej. Zwolnienie nie wydłuża jednak okresu wypowiedzenia ani nie przesuwa daty zakończenia zatrudnienia.
L4 na wypowiedzeniu – mit i fakt
Najważniejsze nieporozumienia dotyczą tego, czy choroba zatrzymuje bieg wypowiedzenia i zapewnia pełną ochronę przed rozwiązaniem umowy. Poniższe zestawienie porządkuje te kwestie:
| Mit | Fakt |
|---|---|
| L4 wydłuża okres wypowiedzenia. | Nie. Umowa rozwiązuje się w terminie wynikającym ze skutecznie złożonego wypowiedzenia. |
| L4 cofa albo unieważnia wypowiedzenie. | Nie. Choroba nie wpływa na ważność wypowiedzenia, które zostało już złożone i doręczone. |
| Na L4 nie można rozwiązać umowy dyscyplinarnie. | Samo zwolnienie nie chroni przed art. 52 Kodeksu pracy, jeżeli istnieje rzeczywista podstawa do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. |
| Pracodawca może odmówić uznania prawidłowego e-ZLA. | Nie może po prostu odrzucić zwolnienia. Może jednak przeprowadzić kontrolę prawidłowości jego wykorzystywania. |
Dlaczego L4 nie zatrzymuje wypowiedzenia?
Okres wypowiedzenia trwa nadal, nawet jeśli przez cały ten czas nie świadczysz pracy z powodu choroby. Zgodnie z Kodeksem pracy rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem następuje z upływem okresu wypowiedzenia. L4 usprawiedliwia nieobecność, ale nie zmienia tej daty.
Inaczej działa art. 41 Kodeksu pracy. Przepis ten co do zasady chroni pracownika przed otrzymaniem wypowiedzenia od pracodawcy w czasie urlopu lub innej usprawiedliwionej nieobecności, w tym choroby. Ochrona nie działa jednak wstecz. Jeżeli najpierw złożyłaś wypowiedzenie, a dopiero później zachorowałaś, rozpoczęty bieg wypowiedzenia nie zostaje zatrzymany.
Trzeba też rozróżnić wypowiedzenie przez pracodawcę od rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. L4 może chronić przed zwykłym wypowiedzeniem w określonych sytuacjach, ale nie stanowi immunitetu przed dyscyplinarką, jeżeli pracodawca wykaże ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.
Czy za L4 na wypowiedzeniu przysługują świadczenia?
Do dnia rozwiązania umowy obowiązują zwykłe zasady rozliczania niezdolności do pracy. Za pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym, a po ukończeniu 50. roku życia za pierwsze 14 dni, pracownik co do zasady otrzymuje wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę. Później przysługuje zasiłek chorobowy, jeśli zostały spełnione warunki ustawowe.
To, że trwa wypowiedzenie, nie obniża automatycznie świadczenia i nie odbiera prawa do prawidłowo wystawionego L4. Po ustaniu zatrudnienia zmienia się jednak płatnik i zastosowanie mają dodatkowe zasady dotyczące zasiłku po ustaniu ubezpieczenia.
Kontrola L4 i ryzyko dyscyplinarki
Samo zachorowanie po złożeniu wypowiedzenia nie jest podstawą do dyscyplinarki. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy zwolnienie jest wykorzystywane niezgodnie z celem, na przykład do wykonywania pracy zarobkowej albo aktywności utrudniających leczenie. Prawidłowo wystawione L4 trzeba wykorzystywać zgodnie z zaleceniami lekarza.
Kontrolę może przeprowadzić ZUS albo uprawniony płatnik składek. Negatywny wynik może prowadzić do utraty prawa do świadczenia za kontrolowany okres, a przy ciężkim i zawinionym naruszeniu obowiązków także do rozwiązania umowy w trybie art. 52 Kodeksu pracy. Sama obecność na wypowiedzeniu nie oznacza winy, ale nie daje też zwolnienia z zasad dotyczących korzystania z L4.
Na problemy narażają się w szczególności osoby, które:
- wykonują pracę zarobkową podczas zwolnienia lekarskiego;
- podejmują aktywności sprzeczne z celem leczenia lub zaleceniami lekarza;
- wykorzystują zwolnienie do załatwiania spraw niezwiązanych z leczeniem, jeżeli utrudnia to rekonwalescencję;
- podają nieaktualne informacje dotyczące miejsca pobytu i uniemożliwiają przeprowadzenie kontroli.
Jeżeli pracodawca wręczy dyscyplinarkę, a uważasz ją za bezpodstawną, odwołanie do sądu pracy wnosi się co do zasady w terminie 21 dni od doręczenia oświadczenia o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia.
Co z zasiłkiem po zakończeniu umowy?
Jeżeli choroba rozpoczęła się w czasie zatrudnienia i trwa bez przerwy po rozwiązaniu umowy, świadczenie może być kontynuowane po ustaniu stosunku pracy. Jeżeli niezdolność do pracy powstanie dopiero po zakończeniu zatrudnienia, trzeba spełnić dodatkowe warunki ustawowe.
Najważniejsze zasady dotyczące zasiłku po ustaniu zatrudnienia są następujące:
- choroba powinna trwać nieprzerwanie co najmniej 30 dni, gdy rozpoczęła się już po ustaniu ubezpieczenia;
- niezdolność do pracy powinna powstać co do zasady w ciągu 14 dni od zakończenia zatrudnienia;
- w przypadku niektórych chorób, w tym zakaźnych z późniejszym ujawnieniem objawów, przepisy przewidują dłuższy termin;
- zasiłek po ustaniu zatrudnienia wypłaca zasadniczo ZUS, a jego okres jest co do zasady ograniczony do 91 dni, z wyjątkami wskazanymi w ustawie.
Koniec umowy podczas choroby nie oznacza więc automatycznej utraty prawa do świadczeń. Nie zmienia też daty rozwiązania umowy. Są to dwie odrębne kwestie: stosunek pracy kończy się zgodnie z wypowiedzeniem, a prawo do zasiłku ocenia się na podstawie przepisów ubezpieczeniowych.
Jeżeli rzeczywiście jesteś chora, możesz korzystać z L4 także w okresie wypowiedzenia. Zadbaj o prawidłowe wystawienie zwolnienia, poinformowanie pracodawcy o nieobecności i przestrzeganie zaleceń lekarskich. Najważniejsza zasada pozostaje prosta: L4 usprawiedliwia nieobecność, ale nie przedłuża wypowiedzenia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu z pracodawcą, kontroli ZUS lub dyscyplinarnego rozwiązania umowy warto skonsultować dokumenty z prawnikiem.
