Nie. Pracodawca nie widzi diagnozy ani numeru statystycznego choroby ICD-10 wpisanego na L4. Otrzymuje tylko dane potrzebne do rozliczenia nieobecności, w tym okres zwolnienia, wskazania lekarskie oraz – jeśli został wpisany – kod literowy A–E.
Co pracodawca widzi w systemie e-ZLA?
Elektroniczne zwolnienie lekarskie, czyli e-ZLA, trafia do systemu ZUS. Pracodawca jako płatnik składek może uzyskać dostęp do informacji niezbędnych do ewidencji absencji oraz ustalenia zasad wypłaty wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku. Nie otrzymuje jednak pełnej dokumentacji medycznej.
W danych dostępnych pracodawcy znajdują się przede wszystkim:
- imię, nazwisko i numer PESEL pracownika;
- okres niezdolności do pracy;
- informacje o lekarzu wystawiającym zwolnienie;
- wskazanie lekarskie oznaczone cyfrą 1 lub 2;
- kod literowy A–E, jeżeli lekarz umieścił go na e-ZLA.
Cyfra 1 oznacza wskazanie „chory powinien leżeć”, a cyfra 2 – „chory może chodzić”. Nie informuje ona o rodzaju choroby. Pracodawca nie widzi natomiast numeru statystycznego choroby ICD-10. To właśnie ten numer pozwala wskazać konkretną jednostkę chorobową, dlatego pozostaje poza zakresem danych udostępnianych pracodawcy.
Kod literowy a diagnoza – jaka jest różnica?
Kod literowy nie jest diagnozą medyczną. Określa szczególną okoliczność niezdolności do pracy, która może mieć znaczenie przy rozliczaniu świadczeń. Nie pokazuje, na jakie konkretne schorzenie cierpi pracownik.
Na e-ZLA mogą pojawić się następujące oznaczenia:
| Kod | Znaczenie | Znaczenie dla rozliczeń |
|---|---|---|
| A | Niezdolność do pracy po przerwie nieprzekraczającej 60 dni, spowodowana tą samą chorobą co poprzednio. | Pomaga ustalić ciągłość niezdolności do pracy. |
| B | Niezdolność do pracy przypadająca w czasie ciąży. | Może wpływać na zastosowanie zasad świadczenia przewidzianych dla ciąży. |
| C | Niezdolność do pracy spowodowana nadużyciem alkoholu. | Może skutkować ograniczeniami w prawie do świadczenia za początkowy okres niezdolności. |
| D | Niezdolność do pracy spowodowana gruźlicą. | Ma znaczenie dla zasad rozliczenia okresu choroby. |
| E | Choroba zakaźna z okresem wylęgania dłuższym niż 14 dni lub choroba o podobnym przebiegu. | Może wpływać na uprawnienia do świadczeń po ustaniu ubezpieczenia. |
Kod B lub D może zostać pominięty na pisemny wniosek pracownika skierowany do lekarza. Nie oznacza to jednak, że pozostałe dane medyczne stają się dostępne dla pracodawcy. Kod literowy nadal pozostaje ogólnym oznaczeniem rozliczeniowym, a nie rozpoznaniem lekarskim.
Czy trzeba powiedzieć pracodawcy, na co się choruje?
Nie. Pracownik powinien poinformować pracodawcę o niezdolności do pracy i przewidywanym okresie nieobecności, ale nie ma obowiązku ujawniania diagnozy, przebiegu leczenia ani przyjmowanych leków.
Informacje o zdrowiu należą do szczególnej kategorii danych osobowych. Chronią je między innymi przepisy RODO, tajemnica lekarska oraz regulacje prawa pracy. Co do zasady pracodawca nie może żądać podania konkretnej przyczyny zwolnienia ani wyciągać negatywnych konsekwencji z odmowy udzielenia takich informacji.
Pełniejsze dane medyczne są dostępne lekarzowi, pacjentowi oraz uprawnionym osobom i instytucjom po stronie ZUS. Pracodawca otrzymuje wyłącznie informacje potrzebne do obsługi nieobecności i świadczeń chorobowych. Dotyczy to także zwolnień wystawianych przez psychiatrę. Nazwa lekarza lub placówki może czasem sugerować specjalizację, ale nie ujawnia diagnozy ani historii leczenia.
Kiedy pracodawca może pytać o stan zdrowia?
Wyjątki dotyczą sytuacji, w których informacja o zdrowiu jest niezbędna do realizacji obowiązków pracodawcy albo skorzystania przez pracownika ze szczególnych uprawnień. Nie chodzi wtedy o poznanie diagnozy, lecz o ustalenie zdolności do pracy lub zastosowanie wymaganych przepisów.
Takie sytuacje mogą obejmować:
- badania w ramach medycyny pracy i ocenę zdolności do wykonywania pracy na konkretnym stanowisku;
- ustalenie uprawnień związanych z ciążą, niepełnosprawnością lub innymi szczególnymi regulacjami prawa pracy;
- zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, gdy stan zdrowia może mieć znaczenie dla bezpieczeństwa;
- skierowanie na badania profilaktyczne po zgłoszeniu pogorszenia zdrowia lub przeciwwskazań do dalszej pracy.
Nawet w takich przypadkach pracodawca powinien otrzymać tylko informację niezbędną do podjęcia decyzji, na przykład orzeczenie o zdolności albo niezdolności do pracy. Nie oznacza to prawa do wglądu w pełną dokumentację medyczną.
Pracodawca widzi, że pracownik przebywa na zwolnieniu, jak długo ono trwa i jakie oznaczenia są potrzebne do rozliczeń. Nie widzi natomiast konkretnej choroby ani kodu ICD-10. Ujawnienie diagnozy pozostaje decyzją pracownika, a żądanie jej podania co do zasady jest nieuprawnione.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. W razie sporu dotyczącego przetwarzania danych o zdrowiu można skonsultować sprawę z Państwową Inspekcją Pracy lub specjalistą prawa pracy.
