Uzupełniający urlop macierzyński przysługuje od 19 marca 2025 r. rodzicom wcześniaków oraz dzieci wymagających hospitalizacji. Aby z niego skorzystać, trzeba złożyć wniosek najpóźniej 21 dni przed zakończeniem podstawowego urlopu macierzyńskiego. Jeśli wcześniej złożono tzw. długi wniosek obejmujący także urlop rodzicielski, nie trzeba go wycofywać – rozpoczęcie urlopu rodzicielskiego zostanie automatycznie przesunięte.
Kto może skorzystać z uzupełniającego urlopu?
Uprawnienie wynika z art. 1802 Kodeksu pracy. Urlop jest udzielany jednorazowo i bezpośrednio po podstawowym urlopie macierzyńskim albo urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego. Wymiar zależy od tygodnia ciąży, masy urodzeniowej dziecka oraz czasu hospitalizacji.
| Sytuacja dziecka | Wymiar urlopu | Warunki |
|---|---|---|
| Urodzenie przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub masa do 1000 g | Tydzień urlopu za każdy tydzień pobytu w szpitalu, maksymalnie do 15 tygodni | Wystarczy spełnienie jednego z tych warunków. Uwzględnia się hospitalizację do upływu 15. tygodnia po porodzie |
| Urodzenie po ukończeniu 28. i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży | Tydzień urlopu za każdy tydzień pobytu w szpitalu, maksymalnie do 8 tygodni | Dziecko musi mieć masę urodzeniową większą niż 1000 g, a oba warunki muszą być spełnione |
| Urodzenie po ukończeniu 37. tygodnia ciąży | Tydzień urlopu za każdy tydzień hospitalizacji, maksymalnie do 8 tygodni | Pobyt musi trwać co najmniej 2 kolejne dni, a pierwszy z nich przypadać między 5. a 28. dniem życia dziecka |
Okresy hospitalizacji do odpowiednio 8. albo 15. tygodnia po porodzie sumuje się. Niepełny tydzień zaokrągla się w górę do pełnego tygodnia. Przy urodzeniu większej liczby dzieci bierze się pod uwagę masę dziecka o najniższej masie urodzeniowej oraz pobyt w szpitalu dziecka hospitalizowanego najdłużej.
Za okres tego urlopu przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru. Z uprawnienia może skorzystać matka albo ojciec wychowujący dziecko, a na podobnych zasadach także rodzic zastępczy, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, oraz osoba, która przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu o jego przysposobienie.
Polecamy: L4 na dziecko – do jakiego wieku przysługuje zasiłek opiekuńczy?
Jak złożyć wniosek krok po kroku?
Wniosek można złożyć w postaci papierowej albo elektronicznej. Pracodawca ma obowiązek go uwzględnić, jeśli rodzic spełnia warunki i zachowa wymagany termin.
- Sprawdź, czy dziecko spełnia kryteria. Ustal tydzień ciąży, masę urodzeniową oraz okres i terminy hospitalizacji.
- Uzyskaj zaświadczenie ze szpitala. Dokument powinien potwierdzać informacje potrzebne do ustalenia prawa i wymiaru urlopu.
- Oblicz termin złożenia wniosku. Pismo musi trafić do pracodawcy co najmniej 21 dni przed zakończeniem podstawowego urlopu macierzyńskiego.
- Wskaż okres urlopu. We wniosku podaj datę zakończenia urlopu macierzyńskiego oraz okres, na który ma zostać udzielony urlop uzupełniający.
- Dołącz wymagane dokumenty. Razem z wnioskiem złóż zaświadczenie ze szpitala i oświadczenie dotyczące drugiego rodzica.
- Przekaż dokumenty pracodawcy. Zachowaj potwierdzenie złożenia pisma, zwłaszcza gdy wysyłasz je elektronicznie.
Przykładowo, jeżeli podstawowy urlop macierzyński kończy się 26 marca, wniosek należy złożyć najpóźniej 5 marca, aby zachować co najmniej 21 dni wyprzedzenia. Urlop uzupełniający rozpocznie się wtedy 27 marca, czyli bezpośrednio po urlopie macierzyńskim.
Przepisy nie ustanawiają jednego obowiązkowego formularza dla wszystkich pracodawców. Wniosek powinien jednak zawierać wymagane informacje. Możesz złożyć go na papierze z podpisem albo elektronicznie, w sposób pozwalający ustalić treść dokumentu i osobę składającą oświadczenie.
Jakie dokumenty dołączyć do wniosku?
Podstawą wniosku jest dokumentacja pozwalająca potwierdzić zarówno sytuację dziecka, jak i to, że z tego samego okresu urlopu nie korzysta drugi rodzic. Przygotuj:
- Zaświadczenie ze szpitala zawierające tydzień ciąży, w którym urodziło się dziecko, jego masę urodzeniową oraz okres pobytu w szpitalu.
- Oświadczenie o drugim rodzicu potwierdzające brak zamiaru korzystania przez niego z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo zasiłku za odpowiadający mu okres.
- Dokumenty dotyczące przyjęcia dziecka na wychowanie, jeżeli wniosek składa rodzic zastępczy albo adopcyjny.
- Potwierdzenie złożenia wniosku lub doręczenia dokumentów pracodawcy, aby móc wykazać zachowanie terminu.
Jeżeli wymagany dokument znajduje się już w aktach osobowych, nie zawsze trzeba dołączać go ponownie. Przy kopii pracodawca może poprosić o okazanie oryginału.
Co z wcześniej złożonym wnioskiem o urlop rodzicielski?
To najważniejsza informacja dla rodziców, którzy po porodzie złożyli jeden wniosek obejmujący urlop macierzyński i rodzicielski. Zgodnie z interpretacją Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej samo złożenie takiego wniosku nie zamyka drogi do urlopu uzupełniającego.
Nie trzeba wycofywać wcześniejszego wniosku o urlop rodzicielski ani składać osobnego pisma o jego przesunięcie. Po złożeniu wniosku o uzupełniający urlop macierzyński urlop ten rozpocznie się bezpośrednio po podstawowym macierzyńskim, a rozpoczęcie urlopu rodzicielskiego przesunie się automatycznie na późniejszy termin.
W praktyce kolejność będzie więc następująca: najpierw podstawowy urlop macierzyński, następnie uzupełniający urlop macierzyński, a dopiero po nim urlop rodzicielski. Dotyczy to także sytuacji, w której wcześniej przyznano już zasiłek za okres urlopu rodzicielskiego. Nie ma potrzeby panikować ani anulować całego „długiego wniosku”.
Po przyznaniu uzupełniającego urlopu pracodawca lub płatnik zasiłku powinien odpowiednio przesunąć okres korzystania z urlopu rodzicielskiego. Jeżeli potrzebna jest aktualizacja danych przekazywanych do ZUS, warto przekazać ją zgodnie z procedurą stosowaną u danego pracodawcy lub płatnika, ale nie jest to odrębny wniosek o przesunięcie urlopu.
Na jaki termin trzeba szczególnie uważać?
Wniosek złóż nie później niż 21 dni przed końcem podstawowego urlopu macierzyńskiego. Urlop musi rozpocząć się bezpośrednio po nim. Jeżeli rodzic przejdzie po macierzyńskim na urlop rodzicielski bez złożenia wniosku o urlop uzupełniający albo wróci do pracy, późniejsze wykorzystanie tego uprawnienia może być niemożliwe.
Wyjątek dotyczy okresu przejściowego. Osoby, które 19 marca 2025 r. korzystały już z urlopu macierzyńskiego albo urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, mogły złożyć wniosek nawet w ostatnim dniu tego urlopu. W razie wątpliwości dotyczących dat, dokumentacji szpitalnej lub sytuacji przejściowej najlepiej skonsultować sprawę z pracodawcą, ZUS albo specjalistą prawa pracy.
Polecamy: Kiedy przejść na L4 w ciąży? Zasady i prawa pracownicy
Najbezpieczniej przygotować zaświadczenie ze szpitala i wniosek z wyprzedzeniem, a następnie złożyć je tak, aby zachować dowód doręczenia. Dzięki temu urlop uzupełniający zostanie włączony między podstawowy urlop macierzyński a urlop rodzicielski, bez konieczności wycofywania wcześniej złożonego wniosku.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawie konkretnego przypadku należy uwzględnić aktualne przepisy, dokumentację oraz stanowisko pracodawcy lub właściwej instytucji.
