Co do zasady zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia przysługuje maksymalnie przez 91 dni. Wyjątkiem jest niezdolność do pracy związana z ciążą lub gruźlicą, a także badaniami i zabiegiem pobrania komórek, tkanek albo narządów. Wtedy limit wynosi 270 dni w przypadku ciąży i gruźlicy oraz 182 dni przy dawstwie.
Po rozwiązaniu umowy wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy już nie przysługuje. Za okres po ustaniu ubezpieczenia świadczenie wypłaca ZUS, na zasadach określonych w ustawie zasiłkowej z 25 czerwca 1999 r.
Ile dni można pobierać zasiłek po ustaniu zatrudnienia?
Limit 91 dni dotyczy okresu niezdolności do pracy przypadającego po ustaniu zatrudnienia. Jeżeli zwolnienie rozpoczęło się jeszcze w czasie umowy i trwa bez przerwy po jej rozwiązaniu, za dni przypadające w trakcie zatrudnienia pracownik może otrzymać wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek chorobowy. Od dnia po ustaniu ubezpieczenia wypłatę przejmuje ZUS, a dla tego okresu obowiązuje limit 91 dni.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy choroba zaczęła się dopiero po rozwiązaniu umowy. Wtedy oprócz limitu czasowego trzeba spełnić warunki dotyczące terminu rozpoczęcia choroby i jej ciągłości.
Najważniejsze zasady:
- standardowy limit po ustaniu zatrudnienia wynosi 91 dni,
- choroba rozpoczęta po rozwiązaniu umowy musi trwać nieprzerwanie co najmniej 30 dni,
- zwykle musi rozpocząć się w ciągu 14 dni od ustania ubezpieczenia,
- przy chorobie zakaźnej oznaczonej kodem E termin ten może wynosić do 3 miesięcy.
Jakie warunki trzeba spełnić?
Prawo do świadczenia może wynikać z dwóch różnych sytuacji. Jeżeli niezdolność do pracy powstała jeszcze w czasie zatrudnienia, a zwolnienie obejmuje także okres po rozwiązaniu umowy, zachowanie ciągłości zwolnienia co do zasady pozwala na wypłatę zasiłku po ustaniu ubezpieczenia.
Polecamy: Jakie są prawa pracownika w zakresie bhp?
Jeżeli natomiast pierwsze zwolnienie rozpoczęło się już po zakończeniu umowy, zastosowanie ma art. 7 ustawy zasiłkowej. W takim przypadku muszą być spełnione łącznie następujące warunki:
- niezdolność do pracy trwa bez przerwy co najmniej 30 dni,
- choroba powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia,
- w przypadku choroby zakaźnej lub choroby z później ujawniającymi się objawami termin może wynosić do 3 miesięcy, a zwolnienie powinno zawierać kod E,
- ubezpieczony miał prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, w tym spełnił wymagany okres wyczekiwania.
Warunek 30 dni dotyczy choroby rozpoczętej po ustaniu zatrudnienia. Nie trzeba mieć jednego zwolnienia wystawionego od razu na 30 dni. Kilka kolejnych e-ZLA może się sumować, jeżeli między nimi nie ma przerwy.
Trzeba też odróżnić zasiłek chorobowy od wynagrodzenia chorobowego. Po rozwiązaniu umowy były pracownik nie otrzymuje już wynagrodzenia chorobowego od pracodawcy. Może natomiast uzyskać zasiłek z ZUS, jeśli spełnia ustawowe warunki.
Sprawdź także: Ochrona pracownika – jakie prawa przysługują zatrudnionym?
Limity okresu zasiłkowego
W zależności od przyczyny niezdolności do pracy maksymalny okres wypłaty po ustaniu zatrudnienia przedstawia się następująco:
| Przyczyna niezdolności do pracy | Maksymalny okres zasiłkowy | Uwagi |
|---|---|---|
| Standardowa choroba | 91 dni | Podstawowy limit po ustaniu ubezpieczenia |
| Ciąża | 270 dni | Limit nie jest skracany do 91 dni |
| Gruźlica | 270 dni | Limit nie jest skracany do 91 dni |
| Badania i zabieg związany z dawstwem | 182 dni | Dotyczy kandydatów na dawców oraz pobrania komórek, tkanek lub narządów |
Limit po ustaniu zatrudnienia nie zawsze oznacza, że każda osoba automatycznie otrzyma 91 dni świadczenia. Znaczenie ma także okres zasiłkowy wykorzystany przed rozwiązaniem umowy oraz zasady wliczania wcześniejszych okresów niezdolności do pracy. Kolejne zwolnienia nie przedłużają ustawowego limitu.
Kiedy zasiłek po ustaniu zatrudnienia nie przysługuje?
Spełnienie warunku dotyczącego terminu i długości choroby nie zawsze wystarcza. Ustawa zasiłkowa wskazuje także sytuacje, w których ZUS odmówi wypłaty świadczenia po ustaniu ubezpieczenia:
- ubezpieczony ma ustalone prawo do emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy,
- kontynuuje działalność zarobkową lub podjął nową działalność dającą tytuł do ubezpieczenia chorobowego albo prawo do świadczeń za czas choroby,
- ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego,
- nie nabył prawa do zasiłku w trakcie ubezpieczenia z powodu niespełnienia okresu wyczekiwania,
- ubezpieczenie ustało po wyczerpaniu pełnego okresu pobierania zasiłku,
- podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników.
Przy umowie o pracę okres wyczekiwania wynosi co do zasady 30 dni obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego. Przy dobrowolnym ubezpieczeniu zleceniobiorcy zasadniczo jest to 90 dni. Od tych reguł istnieją wyjątki, dlatego w razie krótkiego zatrudnienia ZUS może odmówić świadczenia.
Jak złożyć dokumenty do ZUS?
Po ustaniu zatrudnienia ZUS nie zawsze rozpoczyna wypłatę automatycznie. Były pracownik powinien dopilnować wniosku i dokumentów potrzebnych do ustalenia prawa do zasiłku:
- Sprawdź e-ZLA – elektroniczne zwolnienie trafia do systemu ZUS, ale trzeba zweryfikować poprawność dat i ciągłość niezdolności do pracy.
- Złóż wniosek ZAS-53 – formularz służy do uzyskania wypłaty zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia.
- Dołącz oświadczenie Z-10 – ZUS wykorzystuje je do sprawdzenia, czy nie występują okoliczności wyłączające prawo do świadczenia.
- Sprawdź dokument pracodawcy – były pracodawca powinien przekazać do ZUS zaświadczenie Z-3. Przy innym tytule ubezpieczenia stosuje się właściwy formularz, na przykład Z-3a.
Dokumenty można przekazać elektronicznie przez eZUS. Roszczenie o zasiłek chorobowy przedawnia się co do zasady po 6 miesiącach od ostatniego dnia okresu, za który świadczenie przysługuje. Nie warto więc odkładać złożenia wniosku.
Polecamy: Jakie są prawa pracownika w świetle przepisów prawa pracy?
Jeżeli po wyczerpaniu okresu zasiłkowego dalsze leczenie lub rehabilitacja dają szansę na odzyskanie zdolności do pracy, można rozważyć wniosek o świadczenie rehabilitacyjne. Jest ono przyznawane na okres niezbędny do odzyskania zdolności do pracy, maksymalnie na 12 miesięcy.
W skrócie: po ustaniu zatrudnienia standardowy limit zasiłku chorobowego wynosi 91 dni. Gdy choroba zaczęła się po rozwiązaniu umowy, musi zwykle rozpocząć się w ciągu 14 dni i trwać bez przerwy co najmniej 30 dni. Za spełnienie warunków i wypłatę świadczenia odpowiada ZUS.
Artykuł ma charakter informacyjny i przedstawia ogólne zasady wynikające z przepisów o ubezpieczeniu chorobowym. W przypadku odmowy wypłaty świadczenia lub wątpliwości dotyczących indywidualnej sytuacji warto skontaktować się z ZUS albo specjalistą z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
