Wypowiedzenie umowy o pracę powinno mieć formę pisemną i zawierać dane stron, jasne oświadczenie o rozwiązaniu umowy, datę oraz podpis. W zależności od sytuacji wybiera się wypowiedzenie z okresem wypowiedzenia, rozwiązanie bez wypowiedzenia albo porozumienie stron.
Wypowiedzenie umowy – wzór i trzy tryby rozwiązania
Wzór dokumentu możesz przygotować według poniższego schematu. Wypowiedzenie jednostronne nie wymaga zgody drugiej strony, ale musi zostać jej doręczone w sposób pozwalający zapoznać się z treścią. Porozumienie stron działa inaczej – wymaga zgodnych oświadczeń pracownika i pracodawcy.
Podstawowy schemat dokumentu: miejscowość i data, dane pracodawcy oraz pracownika, tytuł, treść oświadczenia, informacje wymagane dla wybranego trybu i podpis osoby składającej dokument.
- Wypowiedzenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia – umowa trwa do końca ustawowego albo ustalonego okresu wypowiedzenia.
- Rozwiązanie bez wypowiedzenia – stosunek pracy kończy się w trybie natychmiastowym, ale tylko w przypadkach określonych w Kodeksie pracy.
- Porozumienie stron – strony wspólnie ustalają datę zakończenia umowy, bez konieczności zachowania okresu wypowiedzenia.
Co musi zawierać poprawne wypowiedzenie?
Dokument powinien jednoznacznie wskazywać, kto i jaką umowę rozwiązuje. Przed podpisaniem sprawdź, czy zawiera wszystkie elementy potrzebne do identyfikacji stron i ustalenia terminu zakończenia zatrudnienia:
- miejscowość i datę sporządzenia dokumentu,
- pełne dane pracodawcy oraz pracownika,
- tytuł, na przykład „Wypowiedzenie umowy o pracę”,
- jasne oświadczenie o rozwiązaniu umowy, z podaniem daty jej zawarcia i rodzaju,
- informację o okresie wypowiedzenia i terminie jego zakończenia, jeśli dotyczy,
- uzasadnienie, gdy wymagają tego przepisy,
- pouczenie o prawie do odwołania do sądu pracy, jeśli wypowiedzenie składa pracodawca,
- podpis osoby składającej oświadczenie.
Pracownik wypowiadający umowę za wypowiedzeniem co do zasady nie musi podawać przyczyny. Przy rozwiązaniu bez wypowiedzenia przez pracownika przyczynę trzeba wskazać. Pracodawca powinien podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony oraz zamieścić pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy.
Jak wypełnić dokument krok po kroku?
- Wybierz tryb rozwiązania umowy – ustal, czy chcesz zachować okres wypowiedzenia, korzystasz z wyjątkowego trybu natychmiastowego, czy proponujesz porozumienie stron.
- Wpisz dane stron – podaj pełną nazwę i adres pracodawcy oraz imię, nazwisko i dane pracownika. W razie potrzeby dodaj stanowisko i numer umowy.
- Opisz umowę i oświadczenie – wskaż rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz napisz wprost, że ją wypowiadasz albo rozwiązujesz bez wypowiedzenia.
- Uzupełnij uzasadnienie – zrób to wtedy, gdy jest wymagane. Przy trybie bez wypowiedzenia przyczyna powinna być konkretna i odpowiadać przesłankom z Kodeksu pracy, między innymi art. 52, 53 albo 55.
- Sprawdź termin – okres wypowiedzenia przy umowie na czas określony i nieokreślony zależy od stażu u danego pracodawcy. Wynosi 2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu co najmniej 6 miesięcy i krótszym niż 3 lata oraz 3 miesiące przy stażu co najmniej 3 lat. Przy umowie na okres próbny stosuje się odrębne terminy.
- Podpisz i doręcz dokument – złóż własnoręczny podpis albo podpis elektroniczny w formie dopuszczonej dla danego dokumentu. Przekaż pismo osobiście za potwierdzeniem, przesyłką pozwalającą udokumentować odbiór albo innym sposobem, który zapewni dowód doręczenia.
Mail może pomóc w przekazaniu informacji, ale przy dokumentach pracowniczych bezpieczniej jest zachować podpisane pismo i dowód, że druga strona mogła się z nim zapoznać. Sama odmowa przyjęcia dokumentu przez pracodawcę nie oznacza, że pracownik może skutecznie zablokować złożenie wypowiedzenia.
Który tryb rozwiązania umowy wybrać?
Poniższe zestawienie pokazuje podstawowe różnice. Tryb bez wypowiedzenia jest wyjątkiem i nie powinien być stosowany wyłącznie po to, aby szybciej zakończyć zatrudnienie.
| Tryb | Wymaga uzasadnienia? | Okres wypowiedzenia | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|
| Wypowiedzenie z okresem | Pracownik zwykle nie, pracodawca w określonych przypadkach tak | Tak, według rodzaju umowy i stażu | Art. 30 i art. 34–36 Kodeksu pracy |
| Rozwiązanie bez wypowiedzenia | Tak, przyczyna musi wynikać z przepisów | Nie | Art. 52, 53 albo 55 Kodeksu pracy |
| Porozumienie stron | Nie, jeśli strony nie chcą jej wskazywać | Nie, strony ustalają datę końca umowy | Art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy |
Porozumienie stron jest często najszybsze, ale druga strona może odmówić. Nie można jej zmusić do podpisania takiego dokumentu. Z kolei rozwiązanie bez wypowiedzenia, w tym zwolnienie dyscyplinarne, wymaga konkretnej podstawy i zachowania terminów ustawowych.
Co sprawdzić przed doręczeniem?
Przed podpisaniem wykonaj krótką kontrolę dokumentu:
- sprawdź poprawność daty, danych stron i rodzaju umowy,
- upewnij się, że treść jasno określa wybrany tryb rozwiązania,
- zweryfikuj okres wypowiedzenia na podstawie stażu i rodzaju umowy,
- dodaj uzasadnienie oraz pouczenie, jeśli przepisy tego wymagają,
- podpisz dokument i zachowaj jego kopię,
- uzyskaj potwierdzenie odbioru albo zachowaj dowód doręczenia.
Jeżeli wypowiedzenie składa pracodawca, pracownik może odwołać się do sądu pracy w terminie 21 dni od doręczenia oświadczenia. Przy sporze dotyczącym zwolnienia dyscyplinarnego, ochrony przed rozwiązaniem umowy albo przyczyny wypowiedzenia warto skonsultować dokument z prawnikiem lub specjalistą prawa pracy.
Najbezpieczniejszy wzór to taki, który dokładnie identyfikuje umowę, wskazuje właściwy tryb, zachowuje formę pisemną i pozwala udowodnić datę doręczenia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawach spornych lub wymagających oceny konkretnej sytuacji skonsultuj się z prawnikiem albo specjalistą prawa pracy.
