Normalne wynagrodzenie za nadgodziny średniotygodniowe wypłaca się w zwykłym terminie wypłaty pensji za miesiąc, w którym pracownik wykonał pracę. Sam dodatek, co do zasady w wysokości 100%, wypłaca się dopiero po zakończeniu okresu rozliczeniowego, gdy można ostatecznie ustalić liczbę tych nadgodzin.
Kiedy wypłacamy nadgodziny średniotygodniowe?
Nadgodziny średniotygodniowe powstają wtedy, gdy w całym okresie rozliczeniowym zostanie przekroczona przeciętna tygodniowa norma czasu pracy, a dane godziny nie zostały wcześniej zakwalifikowane jako nadgodziny dobowe. Ich wystąpienie można więc potwierdzić dopiero po zamknięciu okresu rozliczeniowego.
Nie oznacza to jednak, że całą należność za dodatkową pracę można przesunąć na ten termin. Zgodnie z art. 80 Kodeksu pracy za pracę wykonaną przysługuje wynagrodzenie. Dlatego normalną część wynagrodzenia za każdą przepracowaną godzinę, także godzinę potencjalnie średniotygodniową, wypłaca się razem z pensją za miesiąc, w którym praca została wykonana.
Dopiero dodatek za nadgodziny średniotygodniowe rozlicza się po zakończeniu okresu rozliczeniowego. W przypadku okresu trzymiesięcznego może to oznaczać wypłatę dodatku dopiero przy wynagrodzeniu za ostatni miesiąc tego okresu.
Terminy wypłaty wynagrodzenia i dodatku
Różnicę między poszczególnymi rodzajami nadgodzin przedstawia poniższe zestawienie:
| Rodzaj nadgodzin | Termin wypłaty wynagrodzenia | Termin wypłaty dodatku |
|---|---|---|
| Nadgodziny dobowe | W terminie wypłaty wynagrodzenia za miesiąc, w którym powstały | Zwykle w tym samym terminie, chyba że nadgodziny zostały rozliczone czasem wolnym |
| Nadgodziny średniotygodniowe | W terminie wypłaty wynagrodzenia za miesiąc wykonania pracy | Po zakończeniu okresu rozliczeniowego, w najbliższym terminie wypłaty wynagrodzenia |
Wysokość dodatku za przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy wynosi co do zasady 100% wynagrodzenia. Jest to jednak tylko dodatek. Pracownik otrzymuje także normalne wynagrodzenie za samą przepracowaną godzinę, wypłacane wcześniej, na bieżąco.
- Normalne wynagrodzenie – zapłata za każdą przepracowaną godzinę, wypłacana co miesiąc.
- Dodatek 100% – rekompensata za przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy, ustalana po zakończeniu okresu rozliczeniowego.
- Okres rozliczeniowy – czas, w którym sprawdza się łączne przekroczenie norm czasu pracy.
- Czas wolny – możliwa forma rekompensaty nadgodzin, stosowana na zasadach określonych w Kodeksie pracy.
Dlaczego dodatek ustala się dopiero na koniec okresu rozliczeniowego?
Art. 151 Kodeksu pracy rozróżnia między innymi nadgodziny dobowe i średniotygodniowe. Te drugie nie wynikają wyłącznie z oceny jednego dnia. Trzeba porównać faktycznie przepracowany czas z wymiarem czasu pracy dla całego okresu rozliczeniowego, a następnie wyłączyć godziny już zakwalifikowane jako nadgodziny dobowe.
Ustalenie liczby nadgodzin średniotygodniowych przebiega w uproszczeniu według następującej kolejności:
- Ustal łączną liczbę godzin faktycznie przepracowanych w okresie rozliczeniowym.
- Odejmij obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy dla tego okresu.
- Odejmij godziny zakwalifikowane wcześniej jako nadgodziny dobowe.
- Otrzymany wynik potraktuj jako liczbę nadgodzin średniotygodniowych, o ile wynikają one z przekroczenia normy i podlegają rekompensacie.
Przykładowo, jeżeli pracownik przepracował w okresie rozliczeniowym 548 godzin, a jego wymiar wynosił 512 godzin, przekroczenie wynosi 36 godzin. Jeżeli 20 z nich stanowiły wcześniej ustalone nadgodziny dobowe, pozostałe 16 godzin może zostać zakwalifikowane jako nadgodziny średniotygodniowe. Ostateczne potwierdzenie następuje dopiero po zamknięciu okresu.
Na co uważać przy wypłacie?
Nieprawidłowe jest wstrzymanie całej należności za nadgodziny średniotygodniowe do końca okresu rozliczeniowego. Pracodawca może nie znać jeszcze ostatecznej liczby dodatków, ale zna liczbę godzin, które pracownik faktycznie przepracował w danym miesiącu. Za te godziny powinien wypłacić normalne wynagrodzenie w obowiązującym terminie wypłaty pensji.
Na koniec okresu rozliczeniowego należy dopiero ustalić, czy wystąpiło przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy, ile godzin obejmuje oraz jaki dodatek trzeba wypłacić. Jeżeli część godzin została już rozliczona jako nadgodziny dobowe z odpowiednim dodatkiem, nie należy drugi raz wypłacać dodatku za tę samą pracę.
Najważniejsza zasada jest więc podwójna: wynagrodzenie za przepracowaną godzinę wypłaca się co miesiąc, a dodatek za nadgodziny średniotygodniowe – po zamknięciu okresu rozliczeniowego.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
