Urlop rodzicielski trwa 41 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka albo 43 tygodnie w przypadku porodu mnogiego. Jest to łączny wymiar dla obojga rodziców. Jeżeli dziecko ma zaświadczenie wymagane przez ustawę „Za życiem”, urlop wynosi odpowiednio 65 albo 67 tygodni.
Ile trwa urlop rodzicielski?
Wymiar urlopu rodzicielskiego zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie oraz od tego, czy dziecko posiada zaświadczenie, o którym mowa w ustawie o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”. Zestawienie dotyczy łącznej puli przysługującej obojgu rodzicom:
| Sytuacja | Standardowy wymiar | Wymiar z zaświadczeniem „Za życiem” |
|---|---|---|
| Jedno dziecko | 41 tygodni | 65 tygodni |
| Dwoje lub większa liczba dzieci przy jednym porodzie | 43 tygodnie | 67 tygodni |
Rodzice mogą podzielić urlop między sobą, korzystać z niego na zmianę albo jednocześnie. Jeżeli oboje przebywają na urlopie w tym samym czasie, każdy wykorzystany tydzień pomniejsza wspólną pulę. Urlop można wykorzystać jednorazowo albo maksymalnie w pięciu częściach, nie później niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.
Na czym polega 9 tygodni nieprzenoszalnych?
Z całego wymiaru urlopu każde z rodziców ma wyłączne prawo do 9 tygodni. Ta część nie może zostać przekazana drugiemu rodzicowi. Przy jednym dziecku oznacza to, że jeden rodzic może wykorzystać maksymalnie 32 tygodnie, a przy porodzie mnogim 34 tygodnie z podstawowej puli.
Najważniejsze zasady dotyczące nieprzenoszalnej części urlopu są następujące:
- Każdy rodzic ma własne 9 tygodni urlopu rodzicielskiego.
- Nie można przenieść niewykorzystanej części na drugiego rodzica.
- Jeżeli rodzic nie skorzysta ze swoich 9 tygodni, ta część urlopu przepada.
- Skorzystanie z urlopu w wymiarze co najmniej 9 tygodni oznacza wykorzystanie indywidualnej części tego rodzica.
Nieprzenoszalne 9 tygodni jest prawem, a nie obowiązkiem. Za ten okres zasiłek macierzyński zawsze wynosi 70% podstawy wymiaru, niezależnie od tego, czy wcześniej zastosowano wariant 81,5%.
Ile wynosi zasiłek macierzyński za urlop rodzicielski?
Urlop rodzicielski nie jest okresem wypłaty wynagrodzenia za pracę. Pracownik otrzymuje za ten czas zasiłek macierzyński. Wysokość świadczenia zależy od rodzaju wniosku i części urlopu:
| Okres lub sytuacja | Wysokość zasiłku | Warunek |
|---|---|---|
| Zwykły urlop rodzicielski | 70% podstawy | Brak wniosku o uśrednioną wysokość świadczenia |
| Urlop macierzyński i objęta wnioskiem część rodzicielskiego | 81,5% podstawy | Wniosek złożony w ciągu 21 dni po porodzie |
| Nieprzenoszalne 9 tygodni drugiego rodzica | 70% podstawy | Stawka obowiązuje w każdym przypadku |
Wniosek o wypłatę zasiłku w wysokości 81,5% składa ubezpieczona matka nie później niż w ciągu 21 dni po porodzie. Dotyczy on uśrednionej wypłaty za okres urlopu macierzyńskiego oraz objętą nim część urlopu rodzicielskiego. Nie jest to ten sam dokument co wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego.
Czy można łączyć urlop rodzicielski z pracą?
Tak. Pracownik może pracować u pracodawcy udzielającego urlopu w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego etatu. Urlop jest wtedy udzielany na pozostałą część etatu, a jego wymiar wydłuża się proporcjonalnie. Zasiłek macierzyński zostaje odpowiednio zmniejszony.
Wydłużony urlop może trwać maksymalnie:
- 82 tygodnie przy urodzeniu jednego dziecka.
- 86 tygodni przy porodzie mnogim.
- 130 tygodni, gdy jedno dziecko ma zaświadczenie „Za życiem”.
- 134 tygodnie przy porodzie mnogim i zaświadczeniu „Za życiem”.
Podane wartości są górnymi limitami, a nie automatycznym wymiarem urlopu. Rzeczywiste wydłużenie zależy od wymiaru pracy i czasu, przez który rodzic łączy ją z urlopem. Wniosek o podjęcie pracy należy złożyć co najmniej 21 dni przed jej rozpoczęciem. Pracodawca może odmówić połączenia urlopu z pracą, jeżeli nie pozwala na to organizacja pracy lub rodzaj wykonywanych obowiązków.
Jakie formalności trzeba dopełnić?
Wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego składa się pracodawcy w formie papierowej albo elektronicznej co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Kompletna dokumentacja powinna obejmować:
- imię i nazwisko pracownika oraz wskazanie okresu urlopu,
- informację o wcześniej wykorzystanym urlopie rodzicielskim lub zasiłku za odpowiadający mu okres,
- oświadczenie dotyczące korzystania z urlopu lub zasiłku przez drugiego rodzica,
- odpis albo kopię aktu urodzenia dziecka, jeżeli dokument nie znajduje się już w aktach osobowych,
- kopię zaświadczenia „Za życiem”, jeżeli rodzic ubiega się o podwyższony wymiar.
Pracodawca jest związany prawidłowym wnioskiem złożonym w terminie. Termin 21 dni przed rozpoczęciem urlopu dotyczy wniosku urlopowego, natomiast termin 21 dni po porodzie odnosi się do wniosku o zasiłek w wysokości 81,5% podstawy.
