Urlop rodzicielski jest płatny w formie zasiłku macierzyńskiego. Standardowo wynosi on 70% podstawy wymiaru zasiłku. Stawka może wynieść 81,5%, jeżeli wniosek obejmujący urlop macierzyński i rodzicielski zostanie złożony w ciągu 21 dni po porodzie. Nieprzenoszalne 9 tygodni urlopu przysługujące wyłącznie drugiemu rodzicowi zawsze jest płatne w wysokości 70%.
Ile wynosi zasiłek za urlop rodzicielski?
Za okres urlopu rodzicielskiego pracownik otrzymuje zasiłek macierzyński, a nie wynagrodzenie za pracę. Jego wysokość oblicza się jako procent podstawy wymiaru zasiłku, ustalanej według zasad ubezpieczenia chorobowego.
Podstawowa stawka wynosi 70% podstawy wymiaru. Wyższa, uśredniona stawka 81,5% dotyczy osoby, która w terminie 21 dni po porodzie złoży wniosek o wypłatę zasiłku za pełny okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Ta zasada nie obejmuje 9 tygodni zarezerwowanych wyłącznie dla drugiego rodzica.
| Wariant wniosku | Stawka zasiłku | Uwagi |
|---|---|---|
| Wniosek złożony w ciągu 21 dni po porodzie | 81,5% | Stawka dotyczy łącznego okresu urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, z wyjątkiem 9 tygodni nieprzenoszalnych. |
| Wniosek złożony po tym terminie albo brak wniosku o uśrednioną wypłatę | 70% | Za okres urlopu rodzicielskiego przysługuje standardowa stawka. |
| 9 tygodni nieprzenoszalnych | 70% | Ta część urlopu przysługuje wyłącznie danemu rodzicowi i nie może zostać przejęta przez drugiego. |
Jak uzyskać zasiłek w wysokości 81,5%?
Najważniejszy jest termin. Wniosek o wypłatę zasiłku za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu i rodzicielskiemu w pełnym wymiarze trzeba złożyć nie później niż 21 dni po porodzie. Dokument trafia do ZUS albo do pracodawcy, jeżeli to on jest płatnikiem zasiłków.
Wniosek dotyczy łącznego okresu obu urlopów. Dzięki temu zasiłek za urlop macierzyński, który co do zasady wynosi 100% podstawy, oraz za urlop rodzicielski zostaje uśredniony do 81,5%. Za 9 tygodni nieprzenoszalnej części urlopu drugiego rodzica nadal przysługuje 70% podstawy.
Sprawdź także: Ile płatny jest urlop rodzicielski dla ojca, gdy matka nie pracuje?
Wniosek o sam urlop rodzicielski składa się pracodawcy w postaci papierowej lub elektronicznej. Co do zasady należy zrobić to co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem urlopu. Są to dwa różne terminy i dotyczą odrębnych czynności: pierwszy wpływa na możliwość uzyskania stawki 81,5%, a drugi na udzielenie urlopu przez pracodawcę.
Jeżeli osoba, która korzystała z uśrednionej stawki, nie wykorzysta urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, może powstać prawo do wyrównania zasiłku do 100% za niewykorzystany okres. Wysokość wyrównania zależy od spełnienia warunków określonych w przepisach i dokumentacji zasiłkowej.
Przeczytaj też: Ile płatne jest L4 w ciąży?
Aby prawidłowo przeprowadzić procedurę, należy:
- Ustalić, czy wniosek o uśrednioną wypłatę zostanie złożony w ciągu 21 dni po porodzie.
- Złożyć wniosek o zasiłek za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego w pełnym wymiarze.
- Przekazać pracodawcy wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego w wymaganym terminie.
- Uwzględnić w planie podziału urlopu 9 tygodni przysługujące wyłącznie każdemu z rodziców.
Co oznacza 9 tygodni nieprzenoszalnych?
Każdy rodzic ma własne, wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego. Nie można przekazać tej części drugiemu rodzicowi. Jeśli uprawniony rodzic z niej nie skorzysta, niewykorzystany okres przepada.
Za te 9 tygodni zasiłek zawsze wynosi 70% podstawy wymiaru. Dotyczy to również sytuacji, w której wcześniej został złożony wniosek o wypłatę 81,5% za łączny okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.
- 70% – standardowa stawka za urlop rodzicielski.
- 81,5% – stawka możliwa po złożeniu wniosku w ciągu 21 dni po porodzie.
- 9 tygodni – nieprzenoszalna część urlopu każdego z rodziców.
- 70% – stawka obowiązująca za nieprzenoszalne 9 tygodni.
Czy praca podczas urlopu zmniejsza zasiłek?
Pracownik może łączyć urlop rodzicielski z pracą u pracodawcy udzielającego tego urlopu, maksymalnie w wymiarze połowy pełnego etatu. W takiej sytuacji zasiłek macierzyński ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu, ponieważ urlop obejmuje tylko pozostałą część wymiaru czasu pracy.
Zobacz także: Urlop rodzicielski a praca – czy można łączyć te dwie formy?
Jednocześnie urlop rodzicielski wydłuża się proporcjonalnie do wymiaru wykonywanej pracy. Przy jednym dziecku jego łączny wymiar nie może przekroczyć 82 tygodni, a przy porodzie mnogim 86 tygodni. Wniosek o połączenie urlopu z pracą składa się co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem pracy.
Najważniejsza zasada jest prosta: bez wniosku w terminie obowiązuje 70%, a wniosek złożony w ciągu 21 dni po porodzie może zapewnić 81,5%. Nieprzenoszalne 9 tygodni drugiego rodzica pozostaje zawsze płatne w wysokości 70%.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie dotyczącej zasiłku lub urlopu należy sprawdzić aktualne przepisy albo skonsultować się z ZUS, kadrami lub specjalistą prawa pracy.
