Nie. Pracodawca nie widzi diagnozy ani kodu ICD-10 na L4. Otrzymuje tylko informacje potrzebne do rozliczenia nieobecności, takie jak okres zwolnienia, dane pracownika i wybrane oznaczenia wpływające na świadczenia.
Jakie dane widzi pracodawca w systemie PUE ZUS?
Elektroniczne zwolnienie lekarskie e-ZLA trafia automatycznie do systemu ZUS. Pracodawca, jako płatnik składek, uzyskuje dostęp do ograniczonego zakresu informacji potrzebnych do usprawiedliwienia nieobecności oraz wypłaty wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku.
Nie ma technicznej możliwości sprawdzenia przez pracodawcę, na co dokładnie choruje pracownik. Kod statystyczny choroby według klasyfikacji ICD-10 oraz szczegółowa diagnoza nie są udostępniane na profilu płatnika składek.
| Podmiot | Widzi diagnozę ICD-10? | Widzi kod literowy? |
|---|---|---|
| Lekarz wystawiający e-ZLA | Tak | Tak |
| ZUS | Tak, w zakresie potrzebnym do realizacji ustawowych zadań | Tak |
| Pracodawca | Nie | Może widzieć wybrane informacje potrzebne do rozliczeń |
Pracodawca może znać dane identyfikacyjne pracownika, okres niezdolności do pracy, informację o rodzaju nieobecności oraz wskazany adres pobytu podczas zwolnienia. Te dane pozwalają rozliczyć absencję i przeprowadzić kontrolę prawidłowego wykorzystywania L4.
Czym różni się kod ICD-10 od kodu literowego?
Te dwa rodzaje oznaczeń bywają mylone. Kod ICD-10 wskazuje konkretną jednostkę chorobową lub przyczynę niezdolności do pracy, dlatego należy do informacji medycznych. Pracodawca go nie otrzymuje.
Kody literowe A–E nie podają nazwy choroby. Opisują szczególne okoliczności związane z niezdolnością do pracy, które mogą mieć znaczenie dla zasad wypłaty świadczenia. Najczęściej wyjaśnia się je w następujący sposób:
- Kod A – niezdolność do pracy powstała po przerwie nieprzekraczającej 60 dni, jeśli przyczyną jest ta sama choroba.
- Kod B – niezdolność do pracy przypadająca w okresie ciąży.
- Kod C – niezdolność do pracy spowodowana nadużyciem alkoholu.
- Kod D – niezdolność do pracy związana z gruźlicą.
- Kod E – choroba zakaźna, której okres wylęgania przekracza 14 dni, lub choroba o podobnym przebiegu.
Pracodawca może potrzebować takich informacji do prawidłowego ustalenia prawa do świadczenia albo jego wysokości. Nie oznacza to jednak dostępu do dokumentacji medycznej ani konkretnej diagnozy. W przypadku niektórych oznaczeń przepisy przewidują także możliwość ograniczenia ich udostępnienia płatnikowi na wniosek ubezpieczonego. Szczegóły mogą zależeć od rodzaju kodu i wpływu danej informacji na świadczenie.
Jakie prawa ma pracownik podczas L4?
Dane o zdrowiu należą do szczególnej kategorii danych osobowych. Ich ochronę wspierają między innymi RODO oraz tajemnica lekarska. Pracodawca powinien otrzymywać tylko informacje niezbędne do realizacji obowiązków związanych z zatrudnieniem i ubezpieczeniem chorobowym.
Nie musisz podawać przełożonemu nazwy choroby, opisywać leczenia ani informować o przyjmowanych lekach. Wystarczy przekazanie informacji o niezdolności do pracy i przewidywanym okresie nieobecności zgodnie z zasadami obowiązującymi w zakładzie pracy.
Pracodawca może podejmować działania związane z samą nieobecnością, ale ich zakres ma granice:
- Może rozliczyć zwolnienie i wypłacić należne świadczenie.
- Może sprawdzić, czy L4 jest wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem.
- Może korzystać z danych potrzebnych do przeprowadzenia dozwolonej kontroli, na przykład adresu pobytu.
- Nie może żądać ujawnienia diagnozy, historii leczenia ani dokumentacji medycznej.
- Nie może uzyskać kodu ICD-10 za pośrednictwem profilu płatnika składek.
- Nie może wyciągać negatywnych konsekwencji wyłącznie dlatego, że pracownik nie chce ujawnić informacji o swoim zdrowiu.
Kontrola zwolnienia dotyczy sposobu jego wykorzystywania, a nie ustalania, na jaką chorobę cierpi pracownik. Pracodawca może sprawdzać na przykład, czy osoba na L4 nie wykonuje innej pracy zarobkowej albo nie korzysta ze zwolnienia w sposób sprzeczny z jego celem. ZUS może natomiast weryfikować zasadność orzeczenia w zakresie przewidzianym przepisami.
Najczęstsze pytania o kod choroby na L4
Czy szef dowie się, że byłem u psychiatry?
Nie otrzyma informacji o diagnozie ani kodzie ICD-10. Na e-ZLA mogą być widoczne dane lekarza wystawiającego dokument, więc w pewnych sytuacjach pracodawca może domyślać się specjalizacji. Nie jest to jednak oficjalne potwierdzenie choroby ani dostęp do dokumentacji leczenia.
Czy pracodawca może mnie zwolnić za przebywanie na L4?
Samo korzystanie z uzasadnionego zwolnienia nie daje pracodawcy prawa do karania pracownika za nieujawnienie diagnozy. Ochrona przed rozwiązaniem umowy nie ma jednak charakteru absolutnego, ponieważ przepisy prawa pracy przewidują szczególne sytuacje związane między innymi z długością nieobecności lub przyczyną rozwiązania umowy.
Czy muszę powiedzieć szefowi, na co choruję?
Nie. Pracownik nie ma obowiązku ujawniania diagnozy, przebiegu leczenia ani przyjmowanych leków. Pracodawca powinien otrzymać informację o niezdolności do pracy i jej okresie, ale nie o medycznej przyczynie zwolnienia.
Najważniejsze rozróżnienie jest proste: pracodawca widzi fakt i okres niezdolności do pracy, a nie chorobę. Kod ICD-10 pozostaje poza jego dostępem, natomiast wybrane kody literowe mogą służyć wyłącznie prawidłowemu rozliczeniu świadczeń.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego ochrony danych lub praw pracowniczych warto skonsultować się z Państwową Inspekcją Pracy albo prawnikiem.
