Czy na okresie próbnym można iść na L4?

Tak. Na okresie próbnym możesz otrzymać L4 już od pierwszego dnia pracy, jeśli lekarz stwierdzi niezdolność do pracy. Nie oznacza to jednak, że zwolnienie będzie od razu płatne. O prawie do wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku decyduje przede wszystkim okres wyczekiwania.

L4 na okresie próbnym – co przysługuje pracownikowi?

Umowa o pracę na okres próbny nie odbiera prawa do zwolnienia lekarskiego. L4 usprawiedliwia nieobecność w pracy, nawet gdy zachorujesz pierwszego dnia zatrudnienia. Lekarz wystawia je wtedy, gdy stan zdrowia uzasadnia czasową niezdolność do pracy.

Trzeba jednak rozdzielić dwie kwestie. Samo zwolnienie pozwala usprawiedliwić nieobecność, natomiast wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek chorobowy zależy od spełnienia warunków ubezpieczenia. Przy umowie o pracę najważniejszy jest 30-dniowy okres wyczekiwania.

Okres wyczekiwania a płatne L4

Okres wyczekiwania to czas nieprzerwanego podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, po którym pracownik nabywa prawo do świadczeń za czas choroby. Przy obowiązkowym ubezpieczeniu chorobowym z umowy o pracę standardowo wynosi on 30 dni.

Sytuacja	Usprawiedliwienie nieobecności	Prawo do wynagrodzenia chorobowego
L4 przed upływem 30 dni ubezpieczenia	Tak	Co do zasady nie
L4 po upływie 30 dni ubezpieczenia	Tak	Tak, jeśli spełnione są pozostałe warunki

Przewiń tabelę w bok →

Oznacza to, że L4 wystawione w pierwszych dniach pracy może być ważne i prawidłowo usprawiedliwiać nieobecność, ale za ten okres pracownik może nie otrzymać pieniędzy. Po upływie okresu wyczekiwania przysługuje wynagrodzenie chorobowe, a po wykorzystaniu ustawowego limitu dni finansowanie świadczenia może przejąć ZUS w formie zasiłku chorobowego.

Wysokość świadczenia zależy od rodzaju niezdolności do pracy i podstawy wymiaru. Przy zwykłej chorobie wynagrodzenie chorobowe zasadniczo wynosi 80% podstawy, a w przypadkach określonych w przepisach, między innymi w związku z ciążą, może wynosić 100%. Szczegółowe wyliczenia nie zmieniają jednak podstawowej zasady: najpierw trzeba ustalić, czy powstało prawo do świadczenia.

Kto nie musi czekać 30 dni?

Przepisy przewidują sytuacje, w których prawo do świadczeń chorobowych powstaje bez standardowego okresu wyczekiwania. Dotyczy to między innymi następujących przypadków:

Ciągłość ubezpieczenia – poprzedni i obecny okres ubezpieczenia mogą zostać połączone, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni albo była objęta szczególnym wyjątkiem ustawowym.
Co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego – w takim przypadku pracownik może uzyskać prawo do świadczenia od początku nowego zatrudnienia, po spełnieniu ustawowych warunków.
Absolwenci szkół i szkół wyższych – dotyczy to osób, które zostały objęte ubezpieczeniem chorobowym w ciągu 90 dni od ukończenia nauki, a także przypadków wskazanych w przepisach dotyczących zakończenia kształcenia.
Niektóre szczególne sytuacje ustawowe – na przykład niezdolność do pracy wynikająca z wypadku w drodze do pracy lub z pracy może podlegać odrębnym zasadom.

Jeżeli nie masz pewności, czy poprzednie zatrudnienie wlicza się do okresu wyczekiwania, sprawdź tę kwestię w dziale kadr. Znaczenie może mieć nie tylko sama zmiana pracy, lecz także długość przerwy między okresami ubezpieczenia.

Czy L4 wpływa na umowę na okres próbny?

L4 nie wydłuża automatycznie okresu próbnego. Umowa kończy się w terminie wskazanym w jej treści, nawet jeśli pracownik w tym dniu nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim. Pracodawca nie ma obowiązku przedłużenia umowy tylko dlatego, że część okresu próbnego przypadła na chorobę.

Choroba pracownika co do zasady chroni go przed wypowiedzeniem umowy w czasie usprawiedliwionej nieobecności, zgodnie z art. 41 Kodeksu pracy. Ta ochrona dotyczy jednak wypowiedzenia, a nie upływu czasu, na który zawarto umowę. W praktyce oznacza to, że pracodawca nie powinien wręczyć wypowiedzenia podczas L4, ale umowa na okres próbny może wygasnąć z nadejściem określonej daty.

Po zakończeniu okresu próbnego pracodawca może też nie zawrzeć kolejnej umowy. Sam fakt przebywania na L4 nie tworzy obowiązku dalszego zatrudnienia.

Co zrobić po otrzymaniu L4?

Po wystawieniu zwolnienia zadbaj o kilka podstawowych czynności:

Poinformuj pracodawcę o nieobecności i przewidywanym okresie jej trwania zgodnie z zasadami przyjętymi w firmie.
Sprawdź, czy e-ZLA zostało prawidłowo wystawione. Trafia ono elektronicznie do systemu, ale nie zwalnia to z obowiązku poinformowania pracodawcy o absencji.
Ustal w kadrach, czy masz już prawo do wynagrodzenia chorobowego, zwłaszcza gdy wcześniej pracowałeś u innego pracodawcy.
Przestrzegaj zaleceń lekarza i wykorzystuj zwolnienie zgodnie z jego przeznaczeniem, ponieważ prawidłowość L4 może kontrolować pracodawca lub ZUS.

Nie należy samodzielnie wracać do pracy przed końcem zwolnienia. Jeżeli stan zdrowia poprawi się wcześniej, decyzję o skróceniu okresu niezdolności do pracy powinien podjąć lekarz.

Najkrócej: na okresie próbnym możesz iść na L4 od pierwszego dnia, ale płatne świadczenie zwykle przysługuje dopiero po 30 dniach ubezpieczenia chorobowego. Zwolnienie usprawiedliwia nieobecność, lecz nie zatrzymuje ani nie wydłuża terminu zakończenia umowy.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza dotyczącej ciągłości ubezpieczenia lub zakończenia umowy, warto skonsultować się z działem kadr albo specjalistą prawa pracy.