Strona główna  /  Prawa pracownika  /  L4 na dziecko 100 procent – komu przysługuje i jak uzyskać?

L4 na dziecko 100 procent – komu przysługuje i jak uzyskać?

✦ AI
Stos dokumentów medycznych obok dziecięcych klocków na biurku, symbolizujący opiekę nad dzieckiem i formalności związane z L4.

L4 na dziecko nie jest płatne w 100%. Standardowy zasiłek opiekuńczy za opiekę nad chorym dzieckiem wynosi 80% podstawy wymiaru. Pełne wynagrodzenie można otrzymać za inne uprawnienia, między innymi 2 dni albo 16 godzin opieki nad dzieckiem na podstawie art. 188 Kodeksu pracy.

Czy istnieje L4 na dziecko płatne w 100%?

Potoczne „L4 na dziecko” to w rzeczywistości zwolnienie e-ZLA wystawione rodzicowi lub opiekunowi z powodu konieczności osobistej opieki nad chorym dzieckiem. Dokument usprawiedliwia nieobecność w pracy i stanowi podstawę do wypłaty zasiłku opiekuńczego.

Zobacz także: L4 na dziecko – ile dni przysługuje rodzicowi?

Zasiłek opiekuńczy wynosi co do zasady 80% podstawy wymiaru, a nie 100%. Prawo do niego wiąże się z ubezpieczeniem chorobowym, nie samym ubezpieczeniem zdrowotnym. Świadczenie może przysługiwać od pierwszego dnia podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, ponieważ nie obowiązuje tu okres wyczekiwania.

Pełne wynagrodzenie dotyczy innych form wolnego. Nie są one jednak zamiennikiem zwolnienia na chore dziecko w każdej sytuacji. Różnice przedstawia tabela:

Rodzaj świadczenia Wymiar roczny Płatność Podstawa prawna
Zasiłek opiekuńczy na chore dziecko 60, 14 albo 30 dni, zależnie od sytuacji 80% podstawy wymiaru Ustawa zasiłkowa
Dni opieki nad dzieckiem 2 dni albo 16 godzin 100% wynagrodzenia Art. 188 Kodeksu pracy
Urlop opiekuńczy 5 dni Bez prawa do wynagrodzenia Art. 1731 Kodeksu pracy

Urlop opiekuńczy bywa mylony z płatnym wolnym, ale ustawowo jest bezpłatny. Można go wykorzystać na zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia bliskiemu członkowi rodziny albo osobie mieszkającej w tym samym gospodarstwie domowym, jeżeli wymaga tego poważny wzgląd medyczny.

Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy na dziecko?

O zasiłek może wystąpić rodzic, rodzic adopcyjny, rodzic zastępczy, opiekun prawny albo osoba wychowująca dziecko i utrzymująca je. Dziecko może być własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie lub być dzieckiem małżonka.

Podstawowe warunki otrzymania świadczenia są następujące:

  • Rodzic podlega ubezpieczeniu chorobowemu.
  • Lekarz wystawi e-ZLA w związku z koniecznością osobistej opieki nad dzieckiem.
  • W gospodarstwie domowym nie ma innej osoby, która może zapewnić dziecku opiekę.
  • Rodzic faktycznie nie wykonuje pracy zarobkowej w czasie sprawowania opieki.

Obecność innego domownika nie zawsze wyklucza świadczenie. Jeżeli taka osoba sama jest chora, przebywa w szpitalu albo z innych przyczyn nie może opiekować się dzieckiem, warunek braku opiekuna może być spełniony. Szczególna zasada dotyczy dziecka, które nie ukończyło 2 lat. W tym przypadku zasiłek może przysługiwać mimo obecności innego domownika zdolnego do opieki.

Limity dni opieki nad dzieckiem

Wymiar zasiłku zależy przede wszystkim od wieku i niepełnosprawności dziecka:

  • 60 dni w roku kalendarzowym na chore dziecko do ukończenia 14 lat.
  • 14 dni w roku na chore dziecko, które ukończyło 14 lat.
  • 30 dni w roku na dziecko niepełnosprawne w wieku od 14 do 18 lat, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.
  • 60 dni w roku na zdrowe dziecko do 8 lat w szczególnych sytuacjach, na przykład po nieprzewidzianym zamknięciu placówki albo w razie choroby osoby stale sprawującej opiekę.

Limity dotyczą ubezpieczonego i są wspólne dla rodziców w odniesieniu do konkretnej podstawy zasiłkowej. Nie zwiększają się tylko dlatego, że rodzina ma więcej dzieci. Rodzice co do zasady nie mogą pobierać zasiłku w tym samym czasie.

Wyjątek występuje wtedy, gdy rodzina opiekuje się więcej niż jednym chorym dzieckiem, a jedno z nich przebywa w szpitalu. W takiej sytuacji jeden rodzic może zajmować się dzieckiem w domu, a drugi pozostać przy dziecku hospitalizowanym.

Jak uzyskać zasiłek opiekuńczy?

Procedura zaczyna się od konsultacji lekarskiej. Lekarz ocenia stan dziecka i w razie wskazań wystawia e-ZLA na rodzica, który ma sprawować opiekę. Następnie trzeba przekazać wniosek o zasiłek.

  1. Uzyskaj e-ZLA od lekarza. Zwolnienie jest przekazywane elektronicznie do ZUS i pracodawcy.
  2. Wypełnij wniosek Z-15A, podając między innymi okres opieki, dane dziecka oraz informacje o innych domownikach.
  3. Przekaż Z-15A pracodawcy albo ZUS, zależnie od tego, kto wypłaca świadczenie.
  4. Uzupełnij dokumenty płatnika składek, jeśli są wymagane, na przykład Z-3 w przypadku pracownika.

Wniosek można złożyć elektronicznie przez PUE ZUS, a w niektórych przypadkach także papierowo. Zasiłek wypłaca pracodawca będący płatnikiem zasiłków albo ZUS. Jeżeli świadczenie wypłaca ZUS, powinno nastąpić to w terminie do 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do przyznania zasiłku.

Jeżeli dziecko zachoruje podczas urlopu wypoczynkowego, zwolnienie na opiekę nie przerywa tego urlopu. Za ten okres pracownik zachowuje wynagrodzenie urlopowe, ale nie otrzymuje dodatkowo zasiłku opiekuńczego.

Kiedy można stracić prawo do zasiłku?

ZUS lub pracodawca może skontrolować, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem. Problem pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy rodzic w okresie opieki wykonuje pracę zarobkową albo faktycznie nie sprawuje osobistej opieki nad dzieckiem.

Jeżeli kontrola wykaże nadużycie, ubezpieczony może stracić prawo do zasiłku za cały kontrolowany okres i zostać zobowiązany do zwrotu wypłaconego świadczenia wraz z odsetkami. Dlatego przed złożeniem wniosku trzeba rzetelnie wskazać, kto może zapewnić dziecku opiekę i czy drugi rodzic korzysta w tym samym czasie z tego uprawnienia.

Przeczytaj również: Ile płatne jest L4 na dziecko? Zasady wypłacania zasiłku

Najważniejsza różnica jest prosta: L4 na chore dziecko oznacza zwykle zasiłek opiekuńczy w wysokości 80%, natomiast 100% wynagrodzenia dotyczy między innymi dni opieki z art. 188 Kodeksu pracy, przeznaczonych na zdrowe dziecko.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W razie wątpliwości dotyczących prawa do świadczenia, dokumentów lub limitu dni skontaktuj się z ZUS albo specjalistą prawa pracy.

Redakcja IwK

Inwestycja w Kadry to poradnik z zakresu prawa pracy i spraw kadrowych. Wyjaśniamy zasady zawierania i rozwiązywania umów o pracę, rozliczania czasu pracy, nadgodzin i urlopów, a także wypłaty wynagrodzeń i zasiłków. Pokazujemy, jak wypełnić świadectwo pracy i inne dokumenty kadrowe oraz co zrobić w razie niesłusznego zwolnienia. Piszemy dla pracowników, pracodawców i kadrowych. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?