Trzynaste wynagrodzenie, znane również jako dodatkowe wynagrodzenie roczne, to świadczenie przysługujące pracownikom jednostek sfery budżetowej w Polsce. Jego celem jest nagrodzenie lojalności oraz ciągłości zatrudnienia. Komu przysługuje trzynastka? Ile trzeba przepracować, by ją otrzymać? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.
Czym jest trzynaste wynagrodzenie?
Trzynaste wynagrodzenie to świadczenie roczne dla pracowników jednostek sfery budżetowej, przewidziane w ustawie z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej. Celem tego świadczenia jest nagrodzenie lojalności oraz ciągłości zatrudnienia. Trzynastka nie jest premią uznaniową, a jej wypłata wynika z przepisów prawa i ma charakter obligatoryjny, jeśli pracownik spełni określone warunki.
Kto ma prawo do trzynastki?
Prawo do trzynastego wynagrodzenia mają pracownicy:
-
zatrudnieni w jednostkach sektora finansów publicznych (np. administracja rządowa i samorządowa, szkoły, uczelnie publiczne, jednostki ochrony zdrowia finansowane z NFZ),
-
zatrudnieni na podstawie stosunku pracy (umowa o pracę, powołanie, mianowanie lub wybór),
-
którzy przepracowali u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy w danym roku kalendarzowym.
W tym miejscu należy wspomnieć także o tym, że w niektórych przypadkach możliwe jest przyznanie trzynastki także pracownikom, którzy nie spełnili wymogu 6 miesięcy pracy. Szczegółowe informacje na ten temat znajdują się w kolejnym akapicie.
Ile trzeba przepracować, by otrzymać trzynastkę?
Zasadniczo, aby otrzymać trzynaste wynagrodzenie, pracownik musi przepracować co najmniej 6 miesięcy w danym roku kalendarzowym u tego samego pracodawcy. Oczywiście trzynasta pensja zostanie wypłacona mu wówczas w kwocie proporcjonalnej do czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym. W związku z tym, by otrzymać pełne dodatkowe wynagrodzenie roczne należy przepracować cały rok u tego samego pracodawcy. Istotne jest także to, że istnieją wyjątki, które pozwalają na przyznanie świadczenia także przy stażu pracy krótszym niż 6 miesięcy. W praktyce chodzi o:
-
przejście na emeryturę, rentę lub świadczenie rehabilitacyjne – pracownik nabywa prawo do trzynastki, nawet jeśli nie przepracował pełnego roku;
-
powołanie do służby wojskowej lub skierowanie do odbycia służby zastępczej – również uprawnia do otrzymania trzynastki;
-
przeniesienie służbowe – pracownik zachowuje prawo do świadczenia;
-
rozwiązanie stosunku pracy w związku z likwidacją pracodawcy lub reorganizacją – w takich przypadkach trzynastka przysługuje proporcjonalnie do okresu przepracowanego.
Kiedy trzynastka nie przysługuje?
Dla pracowników sektora budżetowego istotne może być także to, że trzynastka może nie zostać wypłacona nawet w przypadku przepracowania wymaganego okresy. Pracownik nie nabywa bowiem prawa do trzynastego wynagrodzenia w przypadku:
-
nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy trwającej dłużej niż dwa dni,
-
stawienia się do pracy lub przebywania w pracy w stanie nietrzeźwości,
-
wymierzenia pracownikowi kary dyscyplinarnej,
-
wydalenia z pracy lub ze służby,
-
rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Jak oblicza się wysokość trzynastki?
Wysokość trzynastego wynagrodzenia stanowi 8,5% sumy wynagrodzenia za pracę otrzymanego przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego, uwzględniając wynagrodzenie zasadnicze oraz inne składniki wynagrodzenia, takie jak dodatki stażowe, funkcyjne, za pracę w godzinach nadliczbowych, premie regulaminowe itp. Proces naliczania dodatkowego wynagrodzenia rocznego może uprościć profesjonalny program kadrowy, który automatyzuje wyliczenia, a co za tym idzie pozwala uniknąć błędów kadrowo-płacowych.
Podsumowując, należy stwierdzić, że trzynaste wynagrodzenie to ustawowe świadczenie przysługujące pracownikom sfery budżetowej, które premiuje ciągłość zatrudnienia. Aby je otrzymać, w większości przypadków należy przepracować co najmniej 6 miesięcy w danym roku kalendarzowym. Istnieją jednak wyjątki, które pozwalają na wypłatę świadczenia także przy krótszym stażu, jednak by otrzymać pełną wysokość trzynastego wynagrodzenia konieczne jest przepracowanie całego roku u danego pracodawcy.
Artykuł sponsorowany
