Tak, wakacje składkowe można łączyć ze zwolnieniem lekarskim. L4 w miesiącu objętym ulgą nie przerywa wakacji składkowych, a składki społeczne nadal finansuje budżet państwa. Podstawa wymiaru nie jest jednak pomniejszana proporcjonalnie o dni choroby. Składkę zdrowotną przedsiębiorca musi opłacić samodzielnie.
Wakacje składkowe a L4 – na czym polega różnica?
Wakacje składkowe obejmują jeden wybrany miesiąc w roku i dotyczą własnych składek społecznych przedsiębiorcy. Zwolnienie może obejmować składki emerytalne, rentowe, wypadkowe, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, jeżeli przedsiębiorca spełnia warunki dotyczące podlegania temu ubezpieczeniu.
Choroba w tym miesiącu nie powoduje utraty ulgi ani przerwania ubezpieczenia chorobowego. Jeżeli przedsiębiorca podlegał temu ubezpieczeniu przed miesiącem objętym wakacjami składkowymi i spełnia ogólne warunki do zasiłku, może otrzymać zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy.
Dlaczego podstawa składek nie jest pomniejszana?
W standardowym rozliczeniu przedsiębiorca może pomniejszyć najniższą podstawę wymiaru składek za miesiąc, w którym przez część czasu był niezdolny do pracy i przysługiwał mu zasiłek. Przy wakacjach składkowych działa jednak szczególna zasada.
Art. 18d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyłącza stosowanie przepisów o proporcjonalnym zmniejszeniu podstawy. Oznacza to, że za miesiąc objęty ulgą składki są finansowane od pełnej, najniższej podstawy obowiązującej danego przedsiębiorcę, niezależnie od liczby dni spędzonych na L4.
| Aspekt | Standardowe L4 | L4 w trakcie wakacji składkowych |
|---|---|---|
| Podstawa wymiaru składek | Może zostać proporcjonalnie pomniejszona za dni niezdolności do pracy. | Nie jest pomniejszana proporcjonalnie. Przyjmuje się pełną najniższą podstawę. |
| Finansowanie składek | Składki rozlicza i finansuje przedsiębiorca, z uwzględnieniem zasad dotyczących choroby. | Składki społeczne objęte ulgą finansuje budżet państwa. |
| Prawo do zasiłku | Przysługuje po spełnieniu ogólnych warunków ubezpieczenia chorobowego. | Pozostaje zachowane, jeżeli przedsiębiorca podlegał ubezpieczeniu chorobowemu i spełnia warunki do zasiłku. |
Finansowanie z budżetu państwa dotyczy jednak najniższej podstawy. Jeżeli przedsiębiorca dobrowolnie opłacał składki od wyższej kwoty, wakacje składkowe nie powodują sfinansowania tej nadwyżki.
Jak rozliczyć L4 i wakacje składkowe w ZUS?
Sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie zmienia podstawowej procedury. Najważniejsze jest prawidłowe złożenie wniosku oraz wykazanie składek w dokumentach rozliczeniowych:
- Złóż wniosek RWS – wniosek o zwolnienie z opłacania składek składa się elektronicznie przez PUE ZUS lub eZUS, w miesiącu poprzedzającym miesiąc objęty ulgą.
- Przygotuj raport ZUS RCA z kodem wakacyjnym – stosuje się kod rozpoczynający się od 05 14, 05 74 albo 05 94, zależnie od rodzaju podstawy wymiaru składek.
- Rozlicz składkę zdrowotną – składka zdrowotna nie jest objęta wakacjami składkowymi i pozostaje do zapłaty przez przedsiębiorcę.
W praktyce dokumenty powinny uwzględniać także następujące zasady:
- 05 14 dotyczy przedsiębiorcy, dla którego standardową podstawą jest 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
- 05 74 stosuje się przy podstawie odpowiadającej 30% minimalnego wynagrodzenia, czyli przy składkach preferencyjnych.
- 05 94 dotyczy przedsiębiorcy korzystającego z Małego ZUS Plus, gdy podstawa zależy od dochodu.
- Dokumenty rozliczeniowe składa się w ustawowym terminie, co do zasady do 20. dnia następnego miesiąca.
- Jeżeli przedsiębiorca zatrudnia pracowników lub zleceniobiorców, składa także dokumenty dotyczące tych osób, w tym ZUS RSA, gdy wystąpi odpowiednia niezdolność do pracy.
Raport ZUS RSA nie służy do proporcjonalnego pomniejszenia podstawy przedsiębiorcy objętego wakacjami składkowymi. Przy rozliczaniu wyłącznie własnych składek należy wykazać pełną podstawę objętą zwolnieniem, zgodnie z przyznaną ulgą.
Czy wakacje składkowe obniżą zasiłek chorobowy?
Prawo do zasiłku może zostać zachowane, ale jego wysokość wymaga osobnej analizy. Za miesiąc wakacji składkowych budżet państwa finansuje składki od najniższej obowiązującej podstawy, a nie od dobrowolnie zadeklarowanej kwoty wyższej.
Przykładowo, przedsiębiorca opłacający składki społeczne od 10 000 zł nie może oczekiwać, że za miesiąc wakacji składkowych zostaną one sfinansowane od całej tej kwoty. Jeżeli zastosowanie ma niższa ustawowa podstawa, może ona wpłynąć na wyliczenie świadczenia za konkretny okres.
Ma to znaczenie zwłaszcza przy planowaniu długiego L4 albo świadczeń związanych z macierzyństwem. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, jak miesiąc rozliczony od najniższej podstawy wpłynie na podstawę zasiłku. Wakacje składkowe są więc korzystne jako czasowe obniżenie wydatków, ale nie zawsze neutralne dla osoby, która przez cały rok opłacała składki od wysokiej podstawy.
Najważniejsze zasady
Przedsiębiorca korzystający z L4 w miesiącu wakacji składkowych powinien pamiętać o kilku rzeczach:
- Wniosek RWS trzeba złożyć w miesiącu poprzedzającym miesiąc ulgi.
- L4 nie przerywa wakacji składkowych i nie pozbawia prawa do zasiłku, jeśli spełnione są ogólne warunki ubezpieczenia.
- Podstawa składek społecznych nie jest pomniejszana o dni choroby.
- Składkę zdrowotną trzeba opłacić na zwykłych zasadach.
- Przy wysokiej dobrowolnej podstawie składek należy sprawdzić możliwy wpływ ulgi na wysokość zasiłku.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani ubezpieczeniowej. W przypadku indywidualnych wątpliwości dotyczących zasiłku lub dokumentów ZUS skonsultuj się z ZUS albo specjalistą zajmującym się rozliczeniami ubezpieczeniowymi.
