Jak wygląda rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika?

Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika może nastąpić za wypowiedzeniem, bez wypowiedzenia albo za porozumieniem stron. Najczęściej stosuje się wypowiedzenie, które jest jednostronną decyzją i nie wymaga zgody ani uzasadnienia. Tryb natychmiastowy jest wyjątkiem i wymaga konkretnej przyczyny wskazanej w piśmie.

Jakie są sposoby zakończenia umowy?

Pracownik może zakończyć stosunek pracy na trzy podstawowe sposoby. Wypowiedzenie powoduje rozwiązanie umowy po upływie ustawowego okresu wypowiedzenia. Porozumienie stron pozwala ustalić z pracodawcą dowolny termin zakończenia zatrudnienia, ale wymaga zgody obu stron.

Trzecia możliwość to rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia, czyli w trybie natychmiastowym. Pracownik może skorzystać z niego tylko w ściśle określonych sytuacjach, takich jak szkodliwy wpływ pracy na zdrowie albo ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków przez pracodawcę. Zasady wynikają z Kodeksu pracy.

Przeczytaj też: Jak wygląda rozwiązanie umowy o pracę w trybie natychmiastowym?

Jak złożyć wypowiedzenie krok po kroku?

Wypowiedzenie jest oświadczeniem pracownika. Pracodawca nie może go odrzucić ani uzależnić jego skuteczności od podpisania dokumentu. Dla celów dowodowych najlepiej przekazać pismo osobiście z potwierdzeniem odbioru albo wysłać listem poleconym.

1. Przygotuj pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę.
2. Sprawdź swój rodzaj umowy i staż pracy u danego pracodawcy, aby ustalić okres wypowiedzenia.
3. Dostarcz dokument pracodawcy osobiście albo prześlij go przesyłką pozwalającą potwierdzić doręczenie.
4. Zachowaj kopię pisma i dowód jego przekazania.

Dokument powinien zawierać następujące elementy:

• Miejscowość i datę sporządzenia pisma.
• Dane pracownika i pracodawcy.
• Jednoznaczne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę.
• Informację o umowie, której dotyczy wypowiedzenie, na przykład o jej rodzaju i dacie zawarcia.
• Podpis pracownika.

Pracownik nie musi podawać powodu odejścia. Dotyczy to umowy na czas określony, nieokreślony oraz umowy na okres próbny. Wypowiedzenie zaczyna wywoływać skutki, gdy pracodawca otrzyma dokument albo będzie miał możliwość zapoznania się z jego treścią.

Przeczytaj również: Jaki jest okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony?

[ picture_1 ]

Ile wynosi okres wypowiedzenia?

Przy umowie na czas określony i nieokreślony długość okresu wypowiedzenia zależy od stażu u danego pracodawcy. Uwzględnia się okresy zatrudnienia wynikające z kolejnych umów zawartych z tym samym pracodawcą, zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie pracy.

W przypadku umowy na okres próbny okres wypowiedzenia wynosi 3 dni robocze, gdy próba trwa nie dłużej niż 2 tygodnie, 1 tydzień, gdy trwa dłużej niż 2 tygodnie, oraz 2 tygodnie, gdy została zawarta na 3 miesiące. Okresy liczone w tygodniach kończą się w sobotę, a okresy miesięczne – w ostatnim dniu miesiąca.

Kiedy można rozwiązać umowę bez wypowiedzenia?

Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika w trybie natychmiastowym wymaga formy pisemnej i wskazania konkretnej przyczyny. Nie wystarczy samo stwierdzenie, że pracodawca postępuje niewłaściwie. W razie sporu znaczenie ma to, co zostało opisane w oświadczeniu.

Pracownik może skorzystać z tego trybu w dwóch głównych sytuacjach:

• Orzeczenie lekarskie stwierdza szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie, a pracodawca nie przenosi pracownika w wyznaczonym terminie do innej pracy odpowiadającej jego zdrowiu i kwalifikacjom.
• Pracodawca dopuszcza się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika, na przykład uporczywie nie wypłaca wynagrodzenia albo rażąco narusza obowiązki związane z poszanowaniem godności i bezpieczeństwem pracy.

Oświadczenie trzeba złożyć w ciągu 1 miesiąca od uzyskania wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. W piśmie należy wyraźnie wskazać, że umowa zostaje rozwiązana bez wypowiedzenia, opisać przyczynę oraz podpisać dokument. Samo powołanie numeru przepisu nie zastępuje konkretnego opisu zdarzenia.

1. Ustal, czy wystąpiła jedna z ustawowych przesłanek rozwiązania natychmiastowego.
2. Zbierz dokumenty potwierdzające przyczynę, na przykład orzeczenie lekarskie, potwierdzenia niewypłacenia wynagrodzenia lub korespondencję z pracodawcą.
3. Sporządź pisemne oświadczenie z dokładnym opisem przyczyny.
4. Dostarcz je pracodawcy w terminie miesiąca i zachowaj dowód doręczenia.

Jeżeli rozwiązanie bez wypowiedzenia nastąpiło z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracodawcę, pracownik może dochodzić odszkodowania odpowiadającego wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia, który miałby zastosowanie. Ocena, czy przyczyna rzeczywiście uzasadniała taki tryb, może należeć do sądu pracy.

O czym pamiętać przy zakończeniu zatrudnienia?

Nie należy po prostu przestać przychodzić do pracy. Takie zachowanie może zostać potraktowane jako nieusprawiedliwiona nieobecność i doprowadzić do rozwiązania umowy przez pracodawcę w trybie dyscyplinarnym na podstawie art. 52 Kodeksu pracy. Jeżeli nieobecność spowoduje szkodę, pracodawca może także dochodzić roszczeń odszkodowawczych na zasadach odpowiedzialności materialnej pracownika.

Po ustaniu zatrudnienia pracodawca powinien wydać świadectwo pracy oraz rozliczyć należny urlop, wynagrodzenie i przekazany sprzęt służbowy. Jeżeli dokument nie zostanie wydany albo zawiera błędy, warto wystąpić do pracodawcy o jego sprostowanie, a w razie sporu skorzystać z pomocy Państwowej Inspekcji Pracy lub sądu pracy.

Zobacz także: Aneks do umowy – zmiana wynagrodzenia, wzór dokumentu

Gdy zależy Ci na odejściu przed upływem okresu wypowiedzenia, możesz zaproponować porozumienie stron. Pracodawca nie musi jednak wyrazić zgody. W przeciwieństwie do porozumienia, zwykłe wypowiedzenie pozostaje skuteczne bez akceptacji drugiej strony.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego przyczyny rozwiązania umowy, odszkodowania lub świadectwa pracy warto skonsultować się z prawnikiem albo Państwową Inspekcją Pracy.