Tak. Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia jest płatne. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości, jaką otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował. Sposób obliczenia pensji zależy od jej składników, ponieważ stosuje się zasady właściwe dla wynagrodzenia urlopowego.
Jakie są zasady zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy?
Podstawę prawną stanowi art. 362 Kodeksu pracy. W związku z wypowiedzeniem umowy pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku wykonywania pracy do końca okresu wypowiedzenia. Zwolnienie może obejmować cały ten okres albo tylko jego część.
Decyzja należy jednostronnie do pracodawcy. Nie musi on uzyskiwać zgody pracownika ani zawierać z nim porozumienia. Rozwiązanie można zastosować niezależnie od tego, która strona wypowiedziała umowę oraz jaki rodzaj umowy o pracę łączył strony.
Najważniejsze zasady są następujące:
- Pracownik zachowuje status osoby zatrudnionej aż do rozwiązania umowy.
- Zwolnienie może rozpocząć się w dowolnym momencie okresu wypowiedzenia.
- Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za cały okres zwolnienia.
- Decyzja pracodawcy nie skraca okresu wypowiedzenia ani nie przyspiesza rozwiązania umowy.
Jak oblicza się wynagrodzenie za okres zwolnienia?
Zgodnie z przepisami dotyczącymi wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy wynagrodzenie za okres zwolnienia ustala się według zasad stosowanych przy wynagrodzeniu urlopowym. Oznacza to, że trzeba rozdzielić składniki stałe, zmienne oraz należności wypłacane za okresy dłuższe niż miesiąc.
| Rodzaj składnika | Sposób ustalenia wysokości | Uwagi |
|---|---|---|
| Stały składnik miesięczny | W wysokości należnej w miesiącu zwolnienia | Dotyczy na przykład stałej pensji zasadniczej lub stałego dodatku |
| Zmienny składnik miesięczny | Na podstawie sumy wypłat z 3 poprzednich miesięcy | Przy znacznym wahaniu można uwzględnić okres do 12 miesięcy |
| Składnik za okres dłuższy niż miesiąc | W terminie właściwym dla tego składnika | Nie dolicza się go do miesięcznej podstawy wynagrodzenia urlopowego |
Do zmiennych składników mogą należeć między innymi premie miesięczne, prowizje, wynagrodzenie za nadgodziny oraz dodatki za pracę w nocy, o ile spełniają warunki uwzględnienia ich w podstawie wynagrodzenia urlopowego. Składniki stałe przyjmuje się natomiast w kwocie należnej w miesiącu, w którym przypada zwolnienie.
Jak policzyć zmienne składniki wynagrodzenia?
Obliczenie części zmiennej przebiega według następującej kolejności:
- Zsumuj zmienne składniki wypłacone w 3 miesiącach kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia zwolnienia.
- Podziel tę sumę przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych w okresie przyjętym do obliczeń.
- Pomnóż uzyskaną stawkę godzinową przez liczbę godzin, które pracownik przepracowałby w miesiącu zwolnienia zgodnie z rozkładem czasu pracy.
Przykładowo, jeżeli w ciągu trzech poprzednich miesięcy pracownik otrzymał łącznie 1800 zł zmiennych składników i przepracował w tym czasie 504 godziny, stawka wynosi 3,57 zł za godzinę. Po pomnożeniu jej przez 160 godzin przypadających na miesiąc zwolnienia część zmienna wynagrodzenia wyniesie około 571,20 zł. Rzeczywiste rozliczenie może wymagać uwzględnienia absencji, korekt płacowych albo innego nominalnego wymiaru czasu pracy.
Jeżeli zmienne składniki wynagrodzenia znacznie się wahają, podstawę można ustalić z okresu obejmującego nie więcej niż 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia zwolnienia. O zastosowaniu dłuższego okresu decyduje charakter zmian wysokości wynagrodzenia, a nie sama obecność pojedynczej premii.
Czym zwolnienie różni się od urlopu?
Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy nie jest urlopem wypoczynkowym. Pracownik nie wykorzystuje w ten sposób przysługujących mu dni urlopowych. Jeżeli przed zwolnieniem nie udzielono mu urlopu, niewykorzystane dni mogą wymagać rozliczenia w formie ekwiwalentu pieniężnego przy zakończeniu zatrudnienia.
Pracownik nadal pozostaje w stosunku pracy, dlatego w czasie zwolnienia może podjąć zatrudnienie u innego pracodawcy. Nie oznacza to jednak wcześniejszego rozwiązania dotychczasowej umowy.
Po udzieleniu zwolnienia pracodawca nie może jednostronnie zmusić pracownika do powrotu do pracy przed końcem okresu wypowiedzenia. Decyzja obejmuje ustalony czas, a pracownik zachowuje w tym okresie prawo do wynagrodzenia.
W praktyce oznacza to, że odpowiedź na pytanie „czy zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy jest płatne?” brzmi twierdząco. Wynagrodzenie obejmuje stałą pensję należną w danym miesiącu oraz odpowiednio wyliczone składniki zmienne.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawie konkretnego rozliczenia wynagrodzenia warto skonsultować się z prawnikiem prawa pracy lub specjalistą do spraw kadr i płac.
