Wynagrodzenie chorobowe oblicza się od średniej pensji z właściwego okresu, pomniejszonej o 13,71% składek społecznych. Następnie podstawę dzieli się przez 30, mnoży przez 80% albo 100% oraz przez liczbę dni zwolnienia. Pracodawca finansuje świadczenie za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku, a po ukończeniu przez pracownika 50 lat – za pierwsze 14 dni.
Jak obliczyć wynagrodzenie chorobowe krok po kroku?
Do obliczeń potrzebujesz średniego miesięcznego wynagrodzenia, liczby dni niezdolności do pracy oraz informacji, czy przysługuje Ci 80%, czy 100% podstawy. Wynagrodzenie chorobowe należy się za każdy dzień wskazany na e-ZLA, także za soboty, niedziele i święta.
- Ustal podstawę wymiaru – zwykle jest nią średnie miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc choroby. Jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej, bierze się pod uwagę pełne miesiące ubezpieczenia.
- Pomniejsz podstawę o 13,71% – jest to suma finansowanych przez pracownika składek emerytalnej, rentowej i chorobowej.
- Podziel wynik przez 30 – dzielnik jest stały i stosuje się go niezależnie od tego, czy dany miesiąc ma 28, 29, 30 czy 31 dni.
- Zastosuj właściwy procent – standardowo jest to 80%, a w określonych przypadkach 100%.
- Pomnóż stawkę dzienną przez liczbę dni L4 – otrzymasz kwotę wynagrodzenia chorobowego brutto.
Schemat obliczeń można zapisać w następujący sposób:
| Krok | Działanie | Wynik |
|---|---|---|
| 1 | Średnie wynagrodzenie z właściwego okresu | Podstawa początkowa |
| 2 | Podstawa × 86,29% | Podstawa po odliczeniu 13,71% |
| 3 | Podstawa po odliczeniu ÷ 30 | Stawka za jeden dzień przed zastosowaniem procentu |
| 4 | Stawka dzienna × 80% albo 100% | Wynagrodzenie za jeden dzień choroby |
| 5 | Wynagrodzenie za dzień × liczba dni L4 | Wynagrodzenie chorobowe brutto |
Przykład obliczenia dla pensji 6000 zł brutto
Załóżmy, że pracownik otrzymuje stałe wynagrodzenie w wysokości 6000 zł brutto i przebywa na zwolnieniu przez 10 dni. Choroba nie jest związana z ciążą, wypadkiem ani pobraniem komórek, tkanek lub narządów, więc zastosowanie ma stawka 80%.
1. Podstawa po odliczeniu składek:
6000 zł − (6000 zł × 13,71%) = 6000 zł − 822,60 zł = 5177,40 zł
2. Stawka dzienna przed zastosowaniem procentu:
5177,40 zł ÷ 30 = 172,58 zł
3. Wynagrodzenie za jeden dzień choroby:
172,58 zł × 80% = 138,06 zł
4. Wynagrodzenie za 10 dni L4:
138,06 zł × 10 = 1380,60 zł brutto
W tym przykładzie wynagrodzenie chorobowe za 10 dni wynosi około 1380,60 zł brutto. Końcowa kwota wypłaty będzie niższa, ponieważ od wynagrodzenia brutto nalicza się składkę zdrowotną i zaliczkę na podatek dochodowy.
Przeczytaj też: Kiedy pracodawca płaci za L4? Zasady wypłaty wynagrodzenia chorobowego
Co wchodzi do podstawy wymiaru?
Podstawa wymiaru nie zawsze odpowiada jednej miesięcznej pensji. Co do zasady uwzględnia się składniki wynagrodzenia, od których naliczano składkę na ubezpieczenie chorobowe i które są pomniejszane za czas niezdolności do pracy. Mogą to być:
- wynagrodzenie zasadnicze,
- premie i prowizje zależne od indywidualnych wyników,
- dodatki funkcyjne i stażowe,
- wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych i porze nocnej,
- wynagrodzenie urlopowe oraz inne składniki związane z wykonywaną pracą.
Składniki kwartalne i roczne mogą wymagać odrębnego przeliczenia. Podobnie jest przy zmianie etatu, niepełnych miesiącach pracy albo częstych absencjach w okresie przyjmowanym do obliczeń. W takich przypadkach warto sprawdzić zasady naliczania na podstawie dokumentacji płacowej, ponieważ sama stała pensja nie pokazuje pełnej podstawy.
Kiedy przysługuje 100% podstawy?
Standardowo wynagrodzenie chorobowe wynosi 80% podstawy. Wysokość świadczenia zależy jednak od przyczyny niezdolności do pracy:
| Wysokość świadczenia | Sytuacja | Co stosuje się w obliczeniach? |
|---|---|---|
| 80% | Zwykła choroba lub izolacja związana z chorobą zakaźną | Podstawa po odliczeniu składek × 80% |
| 100% | Niezdolność do pracy w okresie ciąży | Podstawa po odliczeniu składek × 100% |
| 100% | Wypadek w drodze do pracy lub z pracy | Podstawa po odliczeniu składek × 100% |
| 100% | Badania lub zabieg związany z dawstwem komórek, tkanek albo narządów | Podstawa po odliczeniu składek × 100% |
Okres wyczekiwania i limity wypłaty
Pracownik objęty obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym zwykle nabywa prawo do świadczenia po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Przy dobrowolnym ubezpieczeniu okres wyczekiwania wynosi co do zasady 90 dni. Do wcześniejszego okresu ubezpieczenia można się odwołać, jeśli przerwa między ubezpieczeniami nie przekroczyła 30 dni.
Sprawdź także: Ponowne zwolnienie lekarskie po 182 dniach choroby – co warto wiedzieć?
Okres wyczekiwania nie zawsze obowiązuje. Dotyczy to między innymi niezdolności spowodowanej wypadkiem przy pracy lub w drodze do pracy oraz absolwentów, którzy rozpoczęli pracę w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły albo studiów. Szczególne zasady mogą dotyczyć również osób z długim stażem obowiązkowego ubezpieczenia.
Świadczenie może nie przysługiwać także w określonych sytuacjach, w szczególności gdy:
- zwolnienie przypada w okresie urlopu bezpłatnego albo wychowawczego,
- niezdolność wynika z nadużycia alkoholu oznaczonego kodem C, z zastrzeżeniem ustawowych wyjątków,
- pracownik wykonuje w czasie L4 inną pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z jego celem,
- zwolnienie zostało sfałszowane albo niezdolność powstała wskutek umyślnego przestępstwa potwierdzonego prawomocnym wyrokiem.
Pracodawca finansuje wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym. Dla pracownika, który ukończył 50 lat, limit wynosi 14 dni. Po przekroczeniu tego okresu wypłacany jest zasiłek chorobowy, za który odpowiada ZUS albo pracodawca będący płatnikiem zasiłków.
Przeczytaj również: Ile jest płatne zwolnienie lekarskie? Zasady wyliczania zasiłku
Wynagrodzenie chorobowe a zasiłek – jaka jest różnica?
Oba świadczenia oblicza się według podobnych zasad, ale pochodzą z innego źródła finansowania. Wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca w granicach limitu 33 albo 14 dni. Po jego wykorzystaniu pracownik przechodzi na zasiłek chorobowy. W praktyce przy samodzielnym obliczaniu najważniejsze pozostają: prawidłowa podstawa, odliczenie 13,71%, stały dzielnik 30 oraz właściwa stawka 80% albo 100%.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady kadrowej, płacowej ani prawnej. Przy zmiennych składnikach wynagrodzenia, zmianie etatu lub nietypowej historii ubezpieczenia wyliczenie warto skonsultować z kadrami albo specjalistą ds. płac.
