Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron bez okresu wypowiedzenia jest możliwe, ale tylko wtedy, gdy zgodzi się na nie pracodawca. Nie jest to jednostronne wypowiedzenie. Strony wspólnie ustalają datę zakończenia zatrudnienia, która może przypadać nawet w dniu podpisania porozumienia.
Na czym polega rozwiązanie umowy za porozumieniem stron?
Podstawą prawną tego trybu jest art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Porozumienie stron ma charakter dwustronny, dlatego wymaga zgodnych oświadczeń pracownika i pracodawcy. Samo złożenie przez pracownika pisma z propozycją odejścia z dnia na dzień nie rozwiązuje umowy.
Przeczytaj też: Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron – podstawa prawna
Jeśli pracodawca odmówi albo nie zaakceptuje wskazanej daty, stosunek pracy trwa nadal. Nie zaczyna też automatycznie biec okres wypowiedzenia. Pracownik może wtedy złożyć osobne, jednostronne wypowiedzenie albo negocjować inną datę zakończenia zatrudnienia.
W porozumieniu nie stosuje się ustawowego okresu wypowiedzenia. Nie oznacza to jednak, że pracownik ma automatyczne prawo do natychmiastowego odejścia. Brak okresu wypowiedzenia wynika wyłącznie z ustaleń stron.
Porozumienie stron a wypowiedzenie jednostronne
Najważniejsze różnice między tymi trybami przedstawia tabela:
| Cecha | Porozumienie stron | Wypowiedzenie jednostronne |
|---|---|---|
| Zgoda drugiej strony | Jest konieczna | Nie jest konieczna |
| Data zakończenia umowy | Strony ustalają ją dowolnie, także na dzień podpisania dokumentu | Co do zasady wynika z ustawowego okresu wypowiedzenia |
| Uzasadnienie | Nie jest wymagane | Pracodawca musi wskazać przyczynę w przypadkach określonych w Kodeksie pracy |
| Skutek braku zgody | Umowa nadal obowiązuje | Wypowiedzenie wywołuje skutek bez akceptacji drugiej strony |
| Zasiłek dla bezrobotnych | Może obowiązywać 90-dniowy okres oczekiwania, z wyjątkami | Skutki zależą od strony i przyczyny rozwiązania umowy |
Nie należy utożsamiać porozumienia z rozwiązaniem umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, czyli tak zwanym zwolnieniem dyscyplinarnym. Dyscyplinarka jest jednostronnym oświadczeniem pracodawcy i może zostać zastosowana tylko w sytuacjach wskazanych w Kodeksie pracy.
Polecamy: Zwolnienie dyscyplinarne – kiedy może zostać wręczone?
Jak przygotować pismo o rozwiązanie umowy?
Dokument może mieć formę propozycji skierowanej do pracodawcy albo od razu wspólnego porozumienia. W piśmie pracownika powinny znaleźć się następujące elementy:
- miejscowość i data sporządzenia dokumentu
- dane pracownika i pracodawcy
- oznaczenie umowy, której dotyczy propozycja
- podstawa prawna, czyli art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy
- proponowana data rozwiązania umowy
- podpis pracownika oraz miejsce na akceptację pracodawcy
Możesz również wskazać sposób rozliczenia urlopu, termin wydania świadectwa pracy oraz wypłatę należnych świadczeń. Takie postanowienia ograniczają ryzyko późniejszych nieporozumień.
Postępowanie przy składaniu propozycji najlepiej przeprowadzić w kilku krokach:
- Przygotuj pismo – określ strony, umowę i konkretną datę jej rozwiązania.
- Przekaż dokument pracodawcy – osobiście, za potwierdzeniem odbioru albo w sposób pozwalający wykazać doręczenie.
- Poczekaj na wyraźną akceptację – samo przyjęcie pisma przez pracodawcę nie oznacza zgody.
- Uzyskaj podpis obu stron – zachowaj kopię dokumentu z datą i podpisami.
Przykładowa treść może wyglądać tak:
„Zwracam się z wnioskiem o rozwiązanie za porozumieniem stron umowy o pracę zawartej dnia …, na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, z dniem … . Proszę o potwierdzenie akceptacji poprzez podpisanie niniejszego porozumienia.”
W dokumencie warto napisać wprost, że strony ustalają rozwiązanie umowy z konkretnym dniem i bez zachowania ustawowego okresu wypowiedzenia. Nie wpisuj, że składasz „wypowiedzenie za porozumieniem stron”, ponieważ są to dwa różne tryby zakończenia zatrudnienia.
Polecamy: Rozwiązanie stosunku pracy – rodzaje, tryby i okresy wypowiedzenia
Na co uważać przed podpisaniem porozumienia?
Przed zaakceptowaniem dokumentu sprawdź skutki finansowe i organizacyjne. Szczególne znaczenie mają poniższe kwestie:
- Zasiłek dla bezrobotnych – jeżeli w okresie 6 miesięcy przed rejestracją w urzędzie pracy rozwiążesz umowę za porozumieniem stron, zasiłek co do zasady przysługuje po 90 dniach od rejestracji. Wyjątki mogą dotyczyć między innymi likwidacji, upadłości lub redukcji zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy.
- Urlop wypoczynkowy – ustal, czy wykorzystasz pozostały urlop, czy otrzymasz ekwiwalent. Pracownik nie może skutecznie zrzec się prawa do urlopu ani należnego ekwiwalentu.
- Odprawa i inne świadczenia – sprawdź, czy przyczyna zakończenia zatrudnienia może dawać prawo do odprawy. Nie podpisuj ogólnego zrzeczenia się roszczeń bez przeanalizowania jego treści.
- Presja pracodawcy – nie musisz podpisywać dokumentu od razu. Jeżeli porozumienie jest przedstawiane pod presją, poproś o czas na zapoznanie się z warunkami lub konsultację.
Notatka ekspercka: szybkie zakończenie pracy może być korzystne, gdy masz już nowe zatrudnienie, ale może też opóźnić wypłatę zasiłku dla bezrobotnych. Przed podpisaniem porównaj korzyść z natychmiastowego odejścia z konsekwencjami finansowymi.
Jeżeli przebywasz na zwolnieniu lekarskim, porozumienie stron może być zawarte, ale decyzja powinna być świadoma i dobrowolna. Sama niezdolność do pracy nie zastępuje zgody pracodawcy ani nie zmienia charakteru porozumienia.
Co zrobić, gdy pracodawca odmówi?
Odmowa nie rozwiązuje umowy i nie powoduje rozpoczęcia okresu wypowiedzenia. Możesz nadal wykonywać pracę, zaproponować inną datę albo złożyć jednostronne wypowiedzenie. Możliwe jest także uzgodnienie wcześniejszego terminu zakończenia już po złożeniu wypowiedzenia, ale pracodawca nie ma obowiązku zaakceptować takiego rozwiązania.
Nie przestawaj samowolnie przychodzić do pracy. Porzucenie stanowiska nie zastępuje skutecznego rozwiązania umowy i może prowadzić do konsekwencji pracowniczych, włącznie z rozwiązaniem umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Jeżeli zależy Ci na odejściu z dnia na dzień, potrzebujesz wyraźnej zgody pracodawcy zapisanej w porozumieniu. Bez niej umowa trwa na dotychczasowych zasadach.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku presji ze strony pracodawcy, sporu o urlop, odprawę lub świadczenia warto skonsultować dokument z prawnikiem prawa pracy.
