Tak, można skorzystać z L4 w okresie wypowiedzenia, jeżeli stan zdrowia rzeczywiście uzasadnia niezdolność do pracy. Zwolnienie lekarskie nie wydłuża jednak okresu wypowiedzenia ani nie przesuwa daty rozwiązania umowy. Zatrudnienie kończy się w terminie wskazanym w wypowiedzeniu.
Czy można wziąć L4 na okresie wypowiedzenia?
Do ostatniego dnia zatrudnienia pracownik zachowuje status pracownika oraz podlega ubezpieczeniu chorobowemu. Jeżeli lekarz stwierdzi niezdolność do pracy, może wystawić e-zwolnienie na takich samych zasadach jak w trakcie zwykłego zatrudnienia.
L4 może obejmować część albo cały okres wypowiedzenia. Nie zatrzymuje jednak biegu tego okresu. Jeżeli umowa ma rozwiązać się na przykład 31 marca, zakończy się tego dnia także wtedy, gdy zwolnienie lekarskie obejmuje cały marzec.
Choroba nie unieważnia wcześniejszego wypowiedzenia i nie powoduje automatycznego przedłużenia umowy. Pracodawca rozlicza nieobecność do dnia ustania zatrudnienia, a ewentualne świadczenie po tej dacie może wypłacać ZUS.
Art. 41 Kodeksu pracy – kiedy działa ochrona?
Art. 41 Kodeksu pracy co do zasady zabrania pracodawcy wręczenia wypowiedzenia podczas urlopu albo innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika, w tym L4. Ochrona dotyczy więc sytuacji, w której choroba rozpoczęła się przed wręczeniem wypowiedzenia.
Przepis nie działa wstecz. Jeżeli pracodawca skutecznie wręczył wypowiedzenie, a pracownik dopiero później zachorował, późniejsze L4 nie cofa tego oświadczenia i nie wstrzymuje jego biegu. Kolejność zdarzeń ma zasadnicze znaczenie.
Ochrona z art. 41 Kodeksu pracy ogranicza działania pracodawcy. Nie pozbawia natomiast pracownika prawa do złożenia własnego wypowiedzenia podczas L4. W szczególnych sytuacjach, między innymi przy likwidacji lub upadłości pracodawcy, a także przy rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia na zasadach określonych w Kodeksie pracy, ochrona może nie mieć zastosowania.
Jakie świadczenia przysługują podczas L4?
Przebywanie na wypowiedzeniu nie zmienia podstawowych zasad rozliczania choroby. W pierwszej kolejności wypłacane jest wynagrodzenie chorobowe, a po wykorzystaniu ustawowego limitu – zasiłek chorobowy. Wysokość świadczenia zależy od rodzaju niezdolności do pracy i podstawy wymiaru.
| Rodzaj świadczenia | Płatnik | Okres wypłaty | Wysokość |
|---|---|---|---|
| Wynagrodzenie chorobowe | Pracodawca | Pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym albo 14 dni po ukończeniu 50. roku życia | Zwykle 80% podstawy |
| Zasiłek chorobowy w czasie zatrudnienia | ZUS albo pracodawca jako płatnik zasiłków | Po wykorzystaniu limitu wynagrodzenia chorobowego, w ramach okresu zasiłkowego | Zwykle 80%, w określonych przypadkach 100% albo 70% |
| Zasiłek po ustaniu zatrudnienia | ZUS | Zwykle maksymalnie 91 dni po ustaniu ubezpieczenia | Według zasad dotyczących zasiłku chorobowego |
Limit 33 albo 14 dni obejmuje łączną liczbę dni wynagrodzenia chorobowego wykorzystanych w danym roku kalendarzowym, a nie tylko dni przypadających na okres wypowiedzenia. Standardowy okres zasiłkowy wynosi co do zasady 182 dni, a w przypadku ciąży lub gruźlicy może wynosić 270 dni.
Co dzieje się z zasiłkiem po ustaniu zatrudnienia?
Jeśli niezdolność do pracy trwa po rozwiązaniu umowy, dalsze świadczenie może przejąć ZUS. Nie oznacza to jednak automatycznego prawa do wypłaty w każdym przypadku. Gdy choroba rozpoczęła się jeszcze w czasie zatrudnienia i trwa bez przerwy po jego zakończeniu, należy spełnić ogólne warunki zasiłkowe oraz przekazać wymagane dokumenty.
Jeżeli niezdolność do pracy powstała dopiero po ustaniu zatrudnienia, znaczenie mają między innymi ciągłość choroby i moment jej rozpoczęcia. Zasadnicze warunki to:
- niezdolność do pracy musi trwać nieprzerwanie co najmniej 30 dni,
- choroba powinna rozpocząć się nie później niż w ciągu 14 dni od ustania ubezpieczenia chorobowego,
- w przypadku choroby zakaźnej termin może wynosić do 3 miesięcy,
- zasiłek po ustaniu zatrudnienia przysługuje co do zasady maksymalnie przez 91 dni, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach.
Po zakończeniu umowy pracownik powinien sprawdzić, jakie dokumenty należy przekazać do ZUS. W praktyce może być potrzebne między innymi zaświadczenie płatnika składek oraz oświadczenie ubezpieczonego. Szczegóły zależą od sytuacji i rodzaju świadczenia.
Jak postępować po otrzymaniu L4 na wypowiedzeniu?
Samo uzyskanie zwolnienia nie wymaga specjalnej procedury tylko dlatego, że trwa okres wypowiedzenia. Należy jednak prawidłowo przekazać informacje i przestrzegać zaleceń związanych ze zwolnieniem:
- Skonsultuj stan zdrowia z lekarzem, który oceni, czy istnieje niezdolność do pracy.
- Sprawdź, czy e-zwolnienie zostało prawidłowo zarejestrowane u pracodawcy i w ZUS.
- Przestrzegaj wskazań lekarskich oraz zasad dotyczących miejsca pobytu podanego na zwolnieniu.
- Po rozwiązaniu umowy ustal z ZUS sposób dalszego rozliczania zasiłku i przekaż wymagane dokumenty.
Kontrola L4 i ryzyko dyscyplinarne
L4 nie jest zwolnieniem z obowiązku przestrzegania zasad ubezpieczenia chorobowego. Pracodawca, jeżeli ma odpowiednie uprawnienia, oraz ZUS mogą kontrolować prawidłowość wykorzystywania zwolnienia. Kontrola może dotyczyć między innymi tego, czy pracownik wykonuje inną pracę zarobkową albo podejmuje aktywności sprzeczne z celem leczenia.
W razie stwierdzenia nieprawidłowości możliwa jest utrata prawa do wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku za kontrolowany okres, a także zwrot nienależnie pobranych świadczeń. Poważne naruszenie obowiązków pracowniczych może uzasadniać rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 Kodeksu pracy. Taka możliwość istnieje również wtedy, gdy pracownik przebywa na L4.
Nie należy więc traktować zwolnienia jako sposobu na odsunięcie obowiązków w okresie wypowiedzenia. Legalność L4 wynika z rzeczywistej niezdolności do pracy potwierdzonej przez lekarza, a nie z samego faktu trwania wypowiedzenia.
Najważniejsze zasady
Najważniejsze informacje można ująć w kilku punktach:
- Możesz korzystać z L4 w okresie wypowiedzenia, jeśli stan zdrowia uzasadnia niezdolność do pracy.
- L4 nie wydłuża wypowiedzenia i nie przesuwa daty rozwiązania umowy.
- Art. 41 Kodeksu pracy chroni przed wręczeniem wypowiedzenia podczas choroby, ale nie cofa wypowiedzenia wręczonego wcześniej.
- Świadczenia są rozliczane jako wynagrodzenie chorobowe, a następnie zasiłek chorobowy.
- Po ustaniu zatrudnienia zasiłek może być kontynuowany przez ZUS po spełnieniu ustawowych warunków.
- Nadużywanie L4 może prowadzić do utraty świadczeń, ich zwrotu, a także zwolnienia dyscyplinarnego.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego wypowiedzenia, kontroli L4 lub prawa do zasiłku warto skonsultować sytuację z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy albo z ZUS.
