Wniosek o urlop rodzicielski dla ojca należy złożyć pracodawcy co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Możesz przekazać go wcześniej, w formie papierowej albo elektronicznej. Jeżeli wniosek jest kompletny, dotyczy przysługującego wymiaru i został złożony w terminie, pracodawca jest nim związany.
Kiedy złożyć wniosek o urlop rodzicielski?
Termin „nie krótszy niż 21 dni” oznacza, że między złożeniem wniosku a pierwszym dniem urlopu musi upłynąć co najmniej 21 dni. Możesz złożyć dokument wcześniej, na przykład miesiąc lub kilka miesięcy przed planowaną nieobecnością.
Urlop rodzicielski nie musi rozpoczynać się bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. Ojciec może wykorzystać go później, także wtedy, gdy matka wróciła już do pracy. Urlop trzeba jednak zakończyć najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Można go wykorzystać jednorazowo albo w maksymalnie pięciu częściach.
Jak złożyć wniosek krok po kroku?
Procedura wygląda następująco:
- Ustal termin i wymiar urlopu – wskaż pierwszy i ostatni dzień planowanej części urlopu. Przy jednym dziecku łączny wymiar urlopu rodzicielskiego rodziców wynosi co do zasady 41 tygodni, a przy porodzie mnogim 43 tygodnie.
- Sprawdź wykorzystaną pulę – uwzględnij urlop rodzicielski oraz zasiłek macierzyński za okres odpowiadający temu urlopowi wykorzystany przez oboje rodziców.
- Przygotuj dokument – wniosek może mieć formę papierową lub elektroniczną. Skieruj go do pracodawcy, działu kadr albo osoby zajmującej się sprawami pracowniczymi.
- Dołącz wymagane załączniki – w szczególności dokumenty dotyczące dziecka i korzystania z urlopu przez drugiego rodzica, jeżeli nie znajdują się już w aktach osobowych.
- Zachowaj potwierdzenie – przy wysyłce elektronicznej zachowaj wiadomość lub potwierdzenie odbioru, a przy wersji papierowej poproś o potwierdzenie złożenia kopii.
Pracodawca nie może odmówić zwykłego urlopu rodzicielskiego z powodu braków kadrowych lub trudności organizacyjnych, jeśli wniosek spełnia wymagania i został złożony w terminie. Inne zasady dotyczą łączenia urlopu z pracą, ponieważ w takim przypadku pracodawca może odmówić ze względu na organizację pracy lub rodzaj wykonywanych obowiązków.
Na czym polega 9 tygodni urlopu dla ojca?
Przy standardowym wymiarze 41 tygodni każde z rodziców ma własne, nieprzenoszalne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego. Pozostałą część rodzice mogą podzielić między sobą, z zachowaniem łącznego limitu.
Najważniejsze zasady dotyczące tej części urlopu są następujące:
- Ojciec ma wyłączne prawo do 9 tygodni, nawet jeżeli matka wykorzystała już swoją część urlopu.
- Dziewięciu tygodni ojca nie można przenieść na matkę.
- Jeżeli ojciec nie skorzysta z tego uprawnienia w ustawowym terminie, niewykorzystana część co do zasady przepada.
- Za nieprzenoszalne 9 tygodni zasiłek macierzyński wynosi 70% podstawy wymiaru, niezależnie od tego, czy drugi rodzic korzystał z uśrednionej wysokości świadczenia.
Nie jest to obowiązkowy urlop. Ojciec może z niego zrezygnować, ale nie może przekazać go matce.
Urlop rodzicielski a urlop ojcowski
Te uprawnienia są od siebie niezależne. Urlop rodzicielski jest częścią wspólnej puli rodziców, natomiast urlop ojcowski przysługuje wyłącznie ojcu i ma odrębny termin wykorzystania.
| Cecha | Urlop rodzicielski | Urlop ojcowski |
|---|---|---|
| Wymiar | Do 41 tygodni przy jednym dziecku, łącznie dla rodziców | 2 tygodnie |
| Termin złożenia wniosku | Co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem | Co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem |
| Termin wykorzystania | Do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat | Do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia |
Co powinien zawierać wniosek?
Dokument powinien pozwolić pracodawcy ustalić, jaki urlop i w jakim terminie chcesz wykorzystać. W praktyce należy uwzględnić:
- imię i nazwisko pracownika oraz dane pracodawcy,
- imię i nazwisko dziecka oraz jego datę urodzenia,
- dokładny okres urlopu, którego dotyczy wniosek,
- informację o dotychczas wykorzystanym urlopie rodzicielskim lub zasiłku za odpowiadający mu okres,
- oświadczenie dotyczące korzystania z urlopu lub zasiłku przez drugiego rodzica.
Do wniosku dołącza się zwykle odpis albo kopię aktu urodzenia dziecka oraz oświadczenie drugiego rodzica. Jeżeli dokumenty znajdują się już w aktach osobowych, pracodawca może nie wymagać ich ponownego składania. W przypadku dziecka urodzonego za granicą potrzebny może być dokument potwierdzający urodzenie wydany w innym państwie.
Jeżeli dziecko ma zaświadczenie przewidziane w ustawie „Za życiem”, łączny wymiar urlopu rodzicielskiego może wynosić 65 tygodni przy jednym dziecku albo 67 tygodni przy porodzie mnogim. Wtedy do wniosku dołącza się także kopię tego zaświadczenia.
Co zrobić przed wysłaniem dokumentu?
Przed przekazaniem wniosku sprawdź następujące elementy:
- Czy pierwszy dzień urlopu przypada co najmniej 21 dni po złożeniu wniosku?
- Czy wskazany okres mieści się w łącznym wymiarze urlopu rodzicielskiego?
- Czy podałeś dokładne daty i dane dziecka?
- Czy dołączyłeś akt urodzenia, jeśli nie ma go w dokumentacji pracodawcy?
- Czy oświadczenie drugiego rodzica jest kompletne i podpisane?
Co się stanie, jeśli wniosek zostanie złożony za późno?
Wniosek złożony później niż 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu nie daje gwarancji rozpoczęcia go w wskazanym terminie. Pracodawca może zgodzić się na krótsze wyprzedzenie, ale nie ma takiego obowiązku. W rezultacie urlop może rozpocząć się później albo wymagać uzgodnienia innej daty.
Jeżeli pracodawca odmawia udzielenia urlopu mimo kompletnego wniosku złożonego z zachowaniem terminu, zachowaj kopię dokumentu i dowód jego przekazania. W razie sporu pomocne może być odwołanie się do przepisów Kodeksu pracy lub konsultacja ze specjalistą prawa pracy.
Podstawą zasad urlopu rodzicielskiego jest Kodeks pracy, w szczególności przepisy art. 1821a–1821g. Najważniejsze dla ojca są dwie daty: złożenie wniosku co najmniej 21 dni przed urlopem oraz wykorzystanie urlopu do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku indywidualnego sporu z pracodawcą warto skonsultować dokumenty ze specjalistą prawa pracy.