Tak, na wypowiedzeniu można iść na L4, jeżeli stan zdrowia rzeczywiście uniemożliwia pracę. Do ostatniego dnia umowy nadal jesteś pracownikiem i podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu. Zwolnienie nie zatrzymuje ani nie wydłuża jednak okresu wypowiedzenia – umowa rozwiąże się w terminie wskazanym w wypowiedzeniu.
L4 na wypowiedzeniu – co dzieje się z umową?
Okres wypowiedzenia nadal jest okresem zatrudnienia. Oznacza to, że pracownik zachowuje w tym czasie prawo do świadczeń chorobowych, a usprawiedliwiona nieobecność z powodu choroby jest rozliczana na zasadach obowiązujących przy zwykłym zatrudnieniu.
Samo L4 nie cofa wypowiedzenia i nie przesuwa daty rozwiązania umowy. Jeżeli pracodawca wręczył wypowiedzenie, a dopiero później pracownik zachorował, wypowiedzenie nadal biegnie. Choroba może spowodować nieobecność w pracy, ale nie zmienia ustalonego terminu zakończenia stosunku pracy.
Art. 41 Kodeksu pracy a kolejność zdarzeń
Wątpliwości często wynikają z mylenia dwóch różnych sytuacji. Art. 41 Kodeksu pracy co do zasady chroni pracownika przed wręczeniem wypowiedzenia w czasie usprawiedliwionej nieobecności, w tym podczas L4. Ta ochrona nie działa jednak wstecz.
Jeżeli najpierw rozpoczęła się choroba, a następnie pracodawca próbuje wręczyć wypowiedzenie, zastosowanie może mieć ochrona z art. 41 KP, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach. Jeżeli natomiast wypowiedzenie zostało doręczone przed rozpoczęciem L4, późniejsze zwolnienie nie unieważnia tego oświadczenia.
| Sytuacja | Czy wypowiedzenie jest ważne? | Czy L4 wydłuża wypowiedzenie? |
|---|---|---|
| L4 rozpoczęło się przed wręczeniem wypowiedzenia | Co do zasady pracodawca nie powinien wręczyć wypowiedzenia w czasie chronionej nieobecności, z uwzględnieniem wyjątków ustawowych | Nie dotyczy, ponieważ wypowiedzenie co do zasady nie powinno zostać skutecznie wręczone w tym czasie |
| Wypowiedzenie doręczono przed rozpoczęciem L4 | Tak, późniejsza choroba nie cofa wcześniej doręczonego wypowiedzenia | Nie, umowa rozwiązuje się w pierwotnie wskazanym terminie |
Dlatego pójście na L4 dzień po otrzymaniu wypowiedzenia nie „zatrzymuje” biegu wypowiedzenia. Pracownik pozostaje niezdolny do pracy, ale stosunek pracy kończy się zgodnie z wcześniejszym terminem.
Kto płaci za L4 w okresie wypowiedzenia?
Na wypowiedzeniu obowiązują zwykłe zasady rozliczania niezdolności do pracy. Za pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym pracownikowi do ukończenia 50. roku życia przysługuje wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę. Po ukończeniu 50 lat limit wynosi 14 dni.
Po wykorzystaniu tego limitu przysługuje zasiłek chorobowy. W zależności od liczby ubezpieczonych płatnikiem może być pracodawca albo ZUS. Sam fakt przebywania na wypowiedzeniu nie obniża świadczenia i nie pozbawia pracownika prawa do jego otrzymania.
Jeżeli niezdolność do pracy trwa także po rozwiązaniu umowy, od dnia następującego po ustaniu zatrudnienia świadczenie jest rozliczane jako zasiłek po ustaniu ubezpieczenia. ZUS może wypłacać zasiłek po zakończeniu pracy, gdy choroba rozpoczęła się jeszcze w okresie zatrudnienia i trwa bez przerwy, z uwzględnieniem ustawowych limitów.
Gdy choroba zaczyna się dopiero po ustaniu zatrudnienia, obowiązują dodatkowe warunki. Niezdolność do pracy powinna rozpocząć się co do zasady w ciągu 14 dni od ustania ubezpieczenia i trwać nieprzerwanie co najmniej 30 dni. Przy niektórych chorobach, których objawy ujawniają się później, przepisy przewidują dłuższy termin. Zasiłek po ustaniu zatrudnienia jest co do zasady ograniczony do 91 dni, z wyjątkami wskazanymi w przepisach.
Kontrola L4 i ryzyko dyscyplinarki
L4 nie jest urlopem ani sposobem na odsunięcie obowiązków bez przyczyny zdrowotnej. Zwolnienie może wystawić lekarz, gdy stan zdrowia uzasadnia niezdolność do pracy. W okresie wypowiedzenia pracodawca lub ZUS mogą sprawdzić, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z jego celem.
Kontrola może dotyczyć zarówno prawidłowości wykorzystywania zwolnienia, jak i tego, czy pracownik rzeczywiście przebywa pod wskazanym adresem oraz stosuje się do zaleceń lekarskich. Szczególne wątpliwości może budzić wykonywanie pracy zarobkowej albo aktywności sprzecznych z procesem leczenia.
Ostrzeżenie: Nadużycie L4 może prowadzić nie tylko do utraty prawa do świadczenia, lecz także do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 Kodeksu pracy. Zwolnienie lekarskie nie daje immunitetu przed dyscyplinarką.
Negatywna kontrola może skutkować następującymi konsekwencjami:
- utratą prawa do wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku za zakwestionowany okres
- obowiązkiem zwrotu świadczeń już wypłaconych
- rozwiązaniem umowy w trybie dyscyplinarnym na podstawie art. 52 KP
- niekorzystnym sposobem zakończenia zatrudnienia wskazanym w dokumentacji pracowniczej
Pracodawca może przeprowadzić kontrolę samodzielnie, jeżeli ma do tego uprawnienia, a także wystąpić do ZUS o sprawdzenie prawidłowości wykorzystywania zwolnienia. Dotyczy to również sytuacji, gdy L4 rozpoczęło się tuż po doręczeniu wypowiedzenia.
Co zrobić po otrzymaniu L4 na wypowiedzeniu?
Jeżeli zachorowałeś w okresie wypowiedzenia, postępuj w następującej kolejności:
- Umów wizytę lekarską i przedstaw lekarzowi rzeczywisty stan zdrowia oraz charakter wykonywanej pracy.
- Upewnij się, że e-zwolnienie zostało prawidłowo wystawione i trafiło do systemu ZUS.
- Poinformuj pracodawcę o nieobecności zgodnie z zasadami obowiązującymi w zakładzie pracy.
- Stosuj się do zaleceń lekarskich i przebywaj pod adresem wskazanym dla celów kontroli, jeśli nie ma podstaw do jego zmiany.
Jeżeli L4 rozpocznie się w czasie urlopu wypoczynkowego, choroba przerywa urlop. Niewykorzystane dni mogą zostać rozliczone później albo zamienione na ekwiwalent pieniężny przy zakończeniu umowy.
Co trzeba zapamiętać?
L4 na wypowiedzeniu jest dopuszczalne, ale tylko wtedy, gdy istnieje rzeczywista niezdolność do pracy. Zwolnienie nie wydłuża okresu wypowiedzenia, a po ustaniu zatrudnienia wypłata świadczenia może przejść do ZUS. Wykorzystywanie L4 niezgodnie z przeznaczeniem grozi utratą świadczeń i dyscyplinarnym rozwiązaniem umowy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. W razie sporu dotyczącego ważności wypowiedzenia, kontroli ZUS lub rozwiązania umowy w trybie art. 52 Kodeksu pracy skonsultuj sprawę z prawnikiem albo Państwową Inspekcją Pracy.
