Umowa o pracę tymczasową jest pełnoprawną umową o pracę, ale zawiera ją agencja pracy tymczasowej, a pracę wykonujesz na rzecz pracodawcy użytkownika. Przysługują Ci między innymi ubezpieczenia ZUS, prawo do urlopu, zwolnienia lekarskiego, równego traktowania i ochrony w ciąży.
Czym jest umowa o pracę tymczasową?
Zatrudnienie tymczasowe ma trójstronny charakter. Występują w nim: pracownik tymczasowy, agencja pracy tymczasowej oraz pracodawca użytkownik. Agencja jest formalnym pracodawcą, podpisuje z Tobą umowę, wypłaca wynagrodzenie i zgłasza Cię do ubezpieczeń. Pracodawca użytkownik to firma, w której faktycznie wykonujesz obowiązki. To ona wyznacza zadania, organizuje pracę i sprawuje nad nią bezpośredni nadzór.
Zasady zatrudniania określa ustawa z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. W sprawach, których ustawa nie reguluje odrębnie, stosuje się Kodeks pracy. Umowa o pracę tymczasową jest zawierana na czas określony i powinna wskazywać między innymi rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wymiar czasu pracy, wynagrodzenie oraz pracodawcę użytkownika.
Umowa tymczasowa a etat – najważniejsze różnice
Pracownik tymczasowy korzysta z ochrony przewidzianej dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, ale niektóre zasady różnią się od tych obowiązujących przy standardowym etacie.
| Cecha | Umowa o pracę tymczasową | Umowa o pracę na etat |
|---|---|---|
| Podmiot zatrudniający | Agencja pracy tymczasowej, przy pracy na rzecz pracodawcy użytkownika | Bezpośrednio pracodawca |
| Czas trwania | Zawsze czas określony, z limitem skierowania do jednego pracodawcy użytkownika | Czas określony albo nieokreślony |
| Urlop wypoczynkowy | 2 dni za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji pracodawcy użytkownika | 20 albo 26 dni rocznie, zależnie od stażu pracy |
| Okres wypowiedzenia | 3 dni przy umowie do 14 dni albo 1 tydzień przy umowie dłuższej | Zwykle od 2 tygodni do 3 miesięcy, zależnie od stażu u pracodawcy |
Pracownik tymczasowy nie płaci agencji prowizji z własnego wynagrodzenia. Koszt usługi ponosi pracodawca użytkownik. Agencja wypłaca pensję, ale jej wysokość powinna uwzględniać zasadę równego traktowania. W okresie wykonywania pracy tymczasowej pracownik nie może być traktowany mniej korzystnie niż osoby zatrudnione przez pracodawcę użytkownika na takim samym lub podobnym stanowisku.
Jak długo można pracować tymczasowo?
Co do zasady agencja może skierować pracownika do jednego pracodawcy użytkownika na maksymalnie 18 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy. Limit dotyczy pracy na rzecz konkretnego pracodawcy użytkownika, a nie całej kariery pracownika tymczasowego ani wszystkich agencji łącznie.
Wyjątek dotyczy zastępowania nieobecnego pracownika pracodawcy użytkownika. W takim przypadku praca tymczasowa na rzecz tego samego podmiotu może trwać do 36 miesięcy. Po przekroczeniu ustawowego limitu dalsze kierowanie do tego samego pracodawcy użytkownika nie jest dopuszczalne na zasadach zwykłej pracy tymczasowej.
Kto odpowiada za pracę tymczasową?
Podział obowiązków wynika z trójstronnej konstrukcji zatrudnienia. Agencja zajmuje się formalną stroną stosunku pracy, a pracodawca użytkownik odpowiada za organizację pracy w swoim zakładzie.
Do najważniejszych obowiązków agencji pracy tymczasowej należą:
- Sprawy kadrowe – zawarcie umowy, prowadzenie dokumentacji i wydanie świadectwa pracy.
- Wynagrodzenie – wypłata pensji oraz rozliczenia podatkowe.
- Składki – zgłoszenie pracownika do ZUS i opłacanie składek emerytalnych, rentowych, chorobowych, zdrowotnych oraz wypadkowych.
- Formalne przygotowanie do pracy – zapewnienie wymaganych badań lekarskich, chyba że strony ustalą inny podział tego obowiązku.
Pracodawca użytkownik odpowiada przede wszystkim za:
- wyznaczenie zadań i organizację stanowiska pracy,
- zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz instruktażu stanowiskowego,
- prowadzenie ewidencji czasu pracy i przekazywanie jej danych agencji,
- zapewnienie odzieży i obuwia roboczego, napojów oraz posiłków profilaktycznych, gdy wymagają tego przepisy lub warunki pracy.
Pracownik tymczasowy musi przestrzegać regulaminu pracy, zasad BHP, poleceń dotyczących organizacji pracy oraz ustalonego czasu pracy. W sprawach związanych z wypłatą, dokumentami zatrudnienia lub składkami powinien zwracać się do agencji, a w sprawach bieżącego wykonywania zadań – do pracodawcy użytkownika.
Urlop, L4, ciąża i staż pracy
Pracownik tymczasowy podlega ubezpieczeniom społecznym na zasadach właściwych dla umowy o pracę. Oznacza to możliwość korzystania ze świadczeń chorobowych, macierzyńskich i emerytalnych, o ile zostały spełnione warunki wynikające z przepisów.
Najważniejsze uprawnienia obejmują:
- Urlop wypoczynkowy – 2 dni za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji jednego lub kilku pracodawców użytkowników. W pełnym roku daje to 24 dni. Sposób udzielenia urlopu ustala się z pracodawcą użytkownikiem, natomiast agencja oblicza uprawnienie i wypłaca wynagrodzenie urlopowe.
- Zwolnienie lekarskie – pracownik może korzystać z L4 i świadczeń chorobowych na zasadach określonych w Kodeksie pracy oraz przepisach zasiłkowych. Agencja pozostaje płatnikiem wynagrodzenia chorobowego i rozliczeń związanych z zatrudnieniem.
- Ochrona w ciąży – art. 177 Kodeksu pracy przewiduje ochronę pracownicy w ciąży. W przypadku umowy zawartej na czas określony albo okres próbny dłuższy niż miesiąc, która rozwiązałaby się po upływie trzeciego miesiąca ciąży, umowa co do zasady przedłuża się do dnia porodu. Przy pracy tymczasowej trzeba jednak uwzględnić szczególne warunki przewidziane w ustawie dotyczące okresu skierowania i rodzaju zatrudnienia.
- Staż pracy i emerytura – okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę tymczasową wlicza się do stażu pracy, a odprowadzane składki emerytalne wpływają na ubezpieczenie emerytalne. Inaczej może być przy umowie cywilnoprawnej, która nie tworzy stosunku pracy.
Jak rozwiązać umowę o pracę tymczasową?
Możliwość wypowiedzenia zależy od treści umowy oraz okresu, na jaki ją zawarto. Przy umowie o pracę tymczasową, w której przewidziano wypowiedzenie, stosuje się szczególne terminy:
| Czas trwania umowy | Okres wypowiedzenia |
|---|---|
| Do 14 dni | 3 dni |
| Powyżej 14 dni | 1 tydzień |
Wypowiedzenie składa się agencji, ponieważ to ona jest stroną umowy o pracę. Pracodawca użytkownik może poinformować agencję, że nie chce dalszego wykonywania pracy, ale sam nie wypowiada umowy zawartej między pracownikiem a agencją. W praktyce przed złożeniem oświadczenia warto sprawdzić treść umowy, zwłaszcza jej termin zakończenia i zapis dotyczący możliwości wypowiedzenia.
Praca tymczasowa może też prowadzić do bezpośredniego zatrudnienia przez pracodawcę użytkownika. Taki model bywa określany jako try&hire, czyli wcześniejsze poznanie pracownika w ramach pracy tymczasowej przed podjęciem decyzji o zawarciu bezpośredniej umowy o pracę. Nie jest to jednak automatyczne uprawnienie ani obowiązek pracodawcy.
Umowa o pracę tymczasową daje prawa wynikające ze stosunku pracy, choć inaczej rozkłada odpowiedzialność między agencję i pracodawcę użytkownika. Najważniejsze jest sprawdzenie, kto wypłaca wynagrodzenie i prowadzi dokumentację, kto organizuje pracę oraz jakie warunki dotyczą urlopu, wypowiedzenia i czasu skierowania.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W razie wątpliwości dotyczących wynagrodzenia, urlopu, wypowiedzenia lub ochrony w ciąży warto skonsultować sprawę z Państwową Inspekcją Pracy albo prawnikiem.
