Umowa na zastępstwo – wzór dokumentu i najważniejsze zasady
Umowa na zastępstwo to umowa o pracę na czas określony zawierana na czas usprawiedliwionej nieobecności innego pracownika. Musi wskazywać cel zastępstwa, ale nie powinna zawierać imienia ani nazwiska osoby zastępowanej. Tego rodzaju umowa nie podlega limitowi 33 miesięcy i 3 umów, a także nie przedłuża się automatycznie do dnia porodu.
Czym jest umowa na zastępstwo?
Umowa na zastępstwo służy zapewnieniu ciągłości pracy podczas usprawiedliwionej nieobecności pracownika, na przykład z powodu urlopu rodzicielskiego, wychowawczego, bezpłatnego albo długotrwałej choroby. Formalnie jest to umowa o pracę na czas określony zawarta w szczególnym celu.
Zgodnie z art. 251 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy nie stosuje się do niej limitów właściwych dla zwykłych umów terminowych, czyli maksymalnie 33 miesięcy zatrudnienia i 3 umów między tymi samymi stronami. Warunkiem jest rzeczywiste zawarcie umowy w celu zastępstwa oraz prawidłowe opisanie tego celu w dokumencie.
Co musi zawierać umowa i jak stosować RODO?
Umowa na zastępstwo powinna spełniać ogólne wymogi dotyczące umowy o pracę oraz dodatkowo wskazywać cel zastępstwa. Najważniejsze elementy dokumentu przedstawia tabela:
| Element | Opis | Uwagi prawne |
|---|---|---|
| Strony umowy | Dane pracodawcy i pracownika zatrudnianego na zastępstwo | Należy wskazać między innymi nazwę i adres pracodawcy oraz dane pracownika |
| Rodzaj umowy | Umowa o pracę na czas określony zawarta w celu zastępstwa | Takie określenie potwierdza szczególny cel zatrudnienia |
| Cel zastępstwa | Zastępstwo pracownika na określonym stanowisku podczas usprawiedliwionej nieobecności | Nie należy wpisywać imienia, nazwiska ani przyczyny absencji zastępowanej osoby |
| Rodzaj pracy i miejsce pracy | Stanowisko, zakres zadań oraz miejsce wykonywania pracy | Zakres zadań powinien odpowiadać pracy wykonywanej przez zastępowanego pracownika |
| Wynagrodzenie i wymiar czasu pracy | Kwota wynagrodzenia, jego składniki oraz wymiar etatu | Warunki mogą różnić się od warunków osoby zastępowanej, ale muszą być zgodne z przepisami |
| Termin rozpoczęcia i zakończenia | Data rozpoczęcia oraz data albo zdarzenie kończące umowę | Najczęściej końcem umowy jest powrót zastępowanego pracownika do pracy |
Przewiń tabelę w bok →
W treści dokumentu nie wpisuj imienia i nazwiska zastępowanego pracownika. Wystarczy nazwa stanowiska, a w razie potrzeby także symbol stanowiska wynikający ze schematu organizacyjnego. Takie rozwiązanie odpowiada zasadzie minimalizacji danych osobowych wynikającej z RODO i stanowiska Prezesa UODO.
Przykładowe sformułowanie celu może brzmieć: „Umowa zostaje zawarta w celu zastępstwa pracownika zatrudnionego na stanowisku [NAZWA STANOWISKA] w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności”. Nie należy wskazywać, czy nieobecność wynika z choroby, urlopu lub innej przyczyny.
Umowa na zastępstwo – wzór do skopiowania
Poniższy wzór wymaga uzupełnienia i dostosowania do warunków konkretnego zatrudnienia. Nie wpisuj do niego danych osoby zastępowanej, jeżeli nie są niezbędne do identyfikacji stanowiska.
UMOWA O PRACĘ NA CZAS OKREŚLONY W CELU ZASTĘPSTWA
zawarta w dniu [DATA] w [MIEJSCOWOŚĆ] pomiędzy:
[NAZWA PRACODAWCY], z siedzibą w [ADRES], reprezentowanym przez [DANE OSOBY UPRAWNIONEJ], zwanym dalej Pracodawcą, a [IMIĘ I NAZWISKO PRACOWNIKA], zamieszkałym w [ADRES], zwanym dalej Pracownikiem.
§ 1
1. Pracodawca zatrudnia Pracownika na podstawie umowy o pracę na czas określony w celu zastępstwa pracownika zatrudnionego na stanowisku [NAZWA STANOWISKA] w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności.
2. Pracownik będzie wykonywać pracę na stanowisku [STANOWISKO], w zakresie obowiązków określonym w [UMOWIE, ZAKRESIE OBOWIĄZKÓW LUB INNYM DOKUMENCIE].
3. Miejscem wykonywania pracy będzie [MIEJSCE PRACY].
4. Pracownik zostaje zatrudniony w wymiarze [WYMIAR ETATU], od dnia [DATA ROZPOCZĘCIA PRACY].
§ 2
1. Za wykonywaną pracę Pracownik otrzyma wynagrodzenie zasadnicze w wysokości [KWOTA] zł brutto miesięcznie oraz następujące składniki wynagrodzenia: [SKŁADNIKI, JEŻELI WYSTĘPUJĄ].
2. Wynagrodzenie będzie wypłacane [TERMIN I SPOSÓB WYPŁATY].
§ 3
1. Umowa zostaje zawarta od dnia [DATA] do dnia powrotu do pracy pracownika zatrudnionego na stanowisku [NAZWA STANOWISKA], którego usprawiedliwiona nieobecność uzasadnia zawarcie niniejszej umowy.
2. Umowa może zostać rozwiązana na zasadach określonych w Kodeksie pracy, w tym za wypowiedzeniem, za porozumieniem stron albo bez wypowiedzenia w przypadkach przewidzianych w przepisach.
§ 4
W sprawach nieuregulowanych umową stosuje się przepisy Kodeksu pracy.
§ 5
Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.
[PODPIS PRACODAWCY] [PODPIS PRACOWNIKA]
Jak wypełnić wzór?
Przy uzupełnianiu dokumentu zwróć uwagę na trzy elementy:
- Dane stron – wpisz pełne dane pracodawcy i pracownika zatrudnianego na zastępstwo, a także datę i miejsce zawarcia umowy.
- Cel zastępstwa – wskaż stanowisko lub symbol stanowiska osoby zastępowanej, bez jej imienia, nazwiska i przyczyny nieobecności.
- Termin zakończenia – możesz wskazać konkretną datę albo zdarzenie przyszłe, czyli powrót zastępowanego pracownika do pracy. Druga opcja zwykle lepiej odpowiada rzeczywistemu okresowi nieobecności.
- Warunki zatrudnienia – określ rodzaj pracy, miejsce pracy, wymiar etatu, wynagrodzenie i dzień rozpoczęcia pracy.
Jeżeli w firmie kilka osób zajmuje takie samo stanowisko, sama jego nazwa może nie wystarczyć do jednoznacznego określenia celu umowy. W takiej sytuacji można użyć wewnętrznego symbolu stanowiska, o ile nie prowadzi on do ujawnienia zbędnych danych osobowych.
Umowa na zastępstwo a zwykła umowa na czas określony
Oba dokumenty są umowami o pracę, ale umowa na zastępstwo ma szczególny cel i sposób zakończenia. Najważniejsze różnice wyglądają następująco:
| Cecha | Umowa na zastępstwo | Zwykła umowa na czas określony |
|---|---|---|
| Limit 33 miesięcy i 3 umów | Nie stosuje się, jeżeli umowa rzeczywiście służy zastępstwu | Stosuje się, chyba że zachodzi inny ustawowy wyjątek |
| Cel umowy | Zastępstwo podczas usprawiedliwionej nieobecności pracownika | Terminowe zatrudnienie bez szczególnego celu zastępstwa |
| Zakończenie | Zwykle z powrotem zastępowanego pracownika albo z upływem wskazanej daty | Z upływem uzgodnionego terminu |
| Wypowiedzenie | 2 tygodnie, 1 miesiąc albo 3 miesiące, zależnie od stażu u pracodawcy | Takie same okresy wypowiedzenia |
| Przyczyna wypowiedzenia przez pracodawcę | Powinna być wskazana w oświadczeniu o wypowiedzeniu | Powinna być wskazana w oświadczeniu o wypowiedzeniu |
| Ciąża pracownicy | Umowa nie przedłuża się automatycznie do dnia porodu | W przypadkach określonych w Kodeksie pracy może przedłużyć się do dnia porodu |
Przewiń tabelę w bok →
Powrót zastępowanego pracownika nie wyklucza wcześniejszego rozwiązania umowy za wypowiedzeniem lub za porozumieniem stron. Okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat i 3 miesiące po przekroczeniu 3 lat u danego pracodawcy.
Ciąża i inne sytuacje wymagające uwagi
Najczęstszy błąd polega na założeniu, że każda umowa terminowa pracownicy w ciąży przedłuża się do dnia porodu. Zgodnie z art. 177 § 31 Kodeksu pracy umowa zawarta w celu zastępstwa pracownika nie podlega takiemu przedłużeniu. Kończy się zgodnie z określonym w niej terminem albo z chwilą wystąpienia zdarzenia kończącego zatrudnienie, najczęściej powrotu zastępowanego pracownika.
Jeżeli nieobecność zastępowanego pracownika trwa dłużej, niż przewidywano, pracodawca może kontynuować zatrudnienie zastępcy na podstawie kolejnej umowy lub odpowiednio zmienić warunki współpracy. Samo zakończenie zastępstwa nie oznacza automatycznego przekształcenia umowy w umowę na czas nieokreślony.
Wzór jest punktem wyjścia, a nie gotową poradą dla każdej firmy. Przed podpisaniem sprawdź, czy opis stanowiska, zakres obowiązków i sposób określenia końca umowy odpowiadają rzeczywistej organizacji pracy. Przy nietypowej strukturze stanowisk albo sporze dotyczącym zakończenia zatrudnienia warto skonsultować dokument z prawnikiem prawa pracy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku indywidualnych wątpliwości dotyczących treści lub rozwiązania umowy skonsultuj się z prawnikiem albo właściwym specjalistą do spraw kadr.
O autorze
Inwestycja w Kadry to poradnik z zakresu prawa pracy i spraw kadrowych. Wyjaśniamy zasady zawierania i rozwiązywania umów o pracę, rozliczania czasu pracy, nadgodzin i urlopów, a także wypłaty wynagrodzeń i zasiłków. Pokazujemy, jak wypełnić świadectwo pracy i inne dokumenty kadrowe oraz co zrobić w razie niesłusznego zwolnienia. Piszemy dla pracowników, pracodawców i kadrowych. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.
Wszystkie wpisy autora


